Yönetim ve Organizasyon Kuramları örnek soruları
Soru 1
Henri Fayol'a göre hiyerarşik kademelerdeki aynı düzeyde yer alan iki yöneticinin, üstlerinin bilgisi dahilinde, emir-komuta zincirini izlemeden doğrudan iletişim kurabilmesini sağlayan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Merkezîleşme ilkesi
- B)Köprü (geçit) ilkesi
- C)Kademeli hiyerarşi (basamaklar zinciri) ilkesi
- D)Yönetim birliği ilkesi
- E)Personelin istikrarı ilkesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Fayol, basamaklar zincirinin yavaşlığını gidermek için yatay iletişime imkân veren 'Fayol köprüsü' (geçit) önerisini getirmiştir; bu, üstlerin onayı ve bilgisi şartına bağlıdır.
Soru 2
Max Weber'in otorite sınıflandırmasına göre, ideal bürokratik örgüt modelinin dayandığı otorite türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Geleneksel otorite
- B)Karizmatik otorite
- C)Uzmanlık otoritesi
- D)Kişisel otorite
- E)Yasal-ussal (rasyonel) otorite
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Weber otoriteyi geleneksel, karizmatik ve yasal-ussal olarak üçe ayırmıştır. Bürokrasi, yazılı kurallara ve makama bağlı gayrişahsi yetkiye dayanan yasal-ussal otoriteye dayanır.
Soru 3
Tom Burns ve G. M. Stalker'ın araştırmalarına göre hızla değişen, belirsizliğin yüksek olduğu bir çevrede faaliyet gösteren bir işletme için en uygun yapı hangi özellikleri taşır?
- A)Organik yapı: sıkı hiyerarşi ve dar uzmanlaşma
- B)Organik yapı: esnek görev tanımları ve yatay iletişim
- C)Mekanik yapı: geniş kontrol alanı ve yoğun yazılı kurallar
- D)Mekanik yapı: katı görev tanımları, dikey iletişim ve merkezî karar alma
- E)Bürokratik yapı: gayrişahsi ilişkiler ve ayrıntılı prosedürler
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Burns ve Stalker, istikrarlı çevrelerde mekanik, dinamik ve belirsiz çevrelerde ise esnek, yatay iletişime dayalı organik yapıların daha etkili olduğunu bulmuştur; bu bulgu durumsallık yaklaşımının temel dayanaklarındandır.
Soru 4
Luther Gulick'in yöneticinin görevlerini özetlemek için kullandığı POSDCORB kısaltmasında yer alan ve bu yönüyle Fayol'un fonksiyonlarından ayrışan unsurlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A)Önceden görme ve güvenlik
- B)Planlama ve örgütleme
- C)Personel bulma ve bütçeleme
- D)Motivasyon ve liderlik
- E)Denetim ve emir-komuta
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
POSDCORB; planlama, örgütleme, personel bulma (staffing), yöneltme, koordinasyon, raporlama ve bütçeleme işlevlerinden oluşur. Personel bulma, raporlama ve bütçeleme Fayol'un beş fonksiyonunda ayrı birer fonksiyon olarak yer almaz.
Soru 5
Douglas McGregor'ın X ve Y teorilerine göre aşağıdaki varsayımlardan hangisi Y teorisine aittir?
- A)Çalışanlar yönetilmeyi tercih eder ve sorumluluktan kaçar.
- B)Uygun koşullarda insanlar sorumluluk almayı kabul eder ve arar.
- C)İnsanlar ancak zorlama ve ceza tehdidiyle örgüt amaçlarına yöneltilebilir.
- D)Ortalama insan doğası gereği çalışmayı sevmez.
- E)Çalışanların temel güdüsü güvenlik ihtiyacıdır ve hırsları azdır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Y teorisi insanın işi doğal bulduğunu, kendini yönetip denetleyebileceğini ve uygun koşullarda sorumluluk aradığını varsayar. Diğer seçenekler X teorisinin olumsuz insan varsayımlarıdır.