Hücre Biyolojisi ve Biyokimya örnek soruları
Soru 1
Telomeraz enzimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)DNA çift sarmalını açarak eşlenme çatalının ilerlemesine olanak tanır
- B)RNA primerlerini uzaklaştırıp yerlerine DNA nükleotitleri ekler
- C)Okazaki parçalarını birbirine bağlayarak geciken ipliğin sürekliliğini sağlar
- D)Çift zincir kırıklarını homolog rekombinasyonla onarmayı başlatır
- E)Kendi RNA şablonunu kullanarak kromozom uçlarına telomer tekrarları ekler
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Telomeraz, bir ters transkriptazdır ve kendi RNA bileşenini şablon olarak kullanır. Böylece kromozom uçlarına telomer tekrarları ekler; kök hücrelerde ve kanser hücrelerinde etkindir, çoğu somatik hücrede düşüktür.
Soru 2
Asetik asit (pKa = 4,76) ve asetat içeren bir tampon çözeltisinin pH değeri 3,76'dır. Henderson–Hasselbalch eşitliğine göre [asetat]/[asetik asit] oranı kaçtır?
- A)0,01
- B)0,1
- C)1
- D)10
- E)100
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
pH = pKa + log([A⁻]/[HA]) eşitliğinden 3,76 = 4,76 + log(oran) ve log(oran) = −1 bulunur; oran 0,1'dir. Çözelti pKa'dan 1 birim asidik olduğundan asit biçimi baskındır.
Soru 3
Kanser gelişimiyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Tümör baskılayıcı genlerin ürünleri hücre bölünmesini hızlandırır; onkogen ürünleri ise DNA onarımını yürütür ve hücreyi korur; kanserin ortaya çıkması için tek alelin işlev kaybı yeterlidir
- B)Onkogenlerde işlev kaybı mutasyonları iki alelde de gerçekleşmedikçe hücrede bölünme kontrolünü bozmaz.
- C)Kanser hücreleri hücre döngüsü kontrol noktalarından daha sık geçer ve apoptoz yanıtını hızlandırır.
- D)Protoonkogenler yalnızca kanser hücrelerinde bulunur ve normal hücrelerin bölünmesinin düzenlenmesinde rol almaz.
- E)Onkogenlerde tek alelin işlev kazanımı bölünmeyi artırabilir; tümör baskılayıcı genlerde genellikle iki alelin de işlevini yitirmesi gerekir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Protoonkogenler normalde büyüme sinyallerini düzenler; hızlandırıcı gibidir ve mutasyonla kazanılmış işlev (baskın) bir alel yeter. Tümör baskılayıcılar (Rb, p53) fren gibidir; kayıp için çoğunlukla iki alel de etkilenmelidir.
Soru 4
Fotosentezde açığa çıkan O₂'nin kaynağını belirlemek için ¹⁸O ile işaretli su kullanılan bir deneyde hangi sonuç beklenir?
- A)Oluşan O₂ gazında ¹⁸O bulunur; çünkü O₂ suyun fotolizinden gelir
- B)Oluşan O₂ yarı yarıya ¹⁸O içerir; çünkü hem sudan hem CO₂'den gelir
- C)Hiçbir üründe ¹⁸O bulunmaz; çünkü fotosistem II'de su kullanılmaz
- D)Oluşan O₂ gazında ¹⁸O bulunmaz; çünkü O₂'nin kaynağı CO₂'dir
- E)Oluşan glukozda ¹⁸O bulunur; çünkü glukoz oksijenini sudan alır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Fotosistem II'de suyun fotolizi elektron, proton ve O₂ verir; O₂'nin tamamı sudan gelir. İşaretli suyla yapılan deneylerde ¹⁸O, serbest O₂'de bulunur; CO₂ ise glukozdaki karbon ve oksijenin kaynağıdır.
Soru 5
2n kromozomlu bir hayvan hücresinde G₁ evresinde hücre başına DNA miktarı 6 pg'dir. Aşağıda verilen evrelerdeki hücrelerin çekirdek DNA miktarı (pg) sırasıyla hangisidir?
I. Mitoz profazındaki hücre
II. Mayoz II metafazındaki hücre
III. Mayoz II sonunda oluşan gamet
- A)6 – 3 – 3
- B)12 – 6 – 3
- C)12 – 12 – 6
- D)12 – 6 – 6
- E)6 – 6 – 3
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
S evresinde DNA ikilenir; mitoz profazında hücre 12 pg taşır. Mayoz I homolog kromozomları ayırdığı için mayoz II metafazında hücre 6 pg (n kromozom, ikişer kromatit), mayoz II sonunda gamet 3 pg DNA içerir.