Ekoloji örnek soruları
Soru 1
r-seçilimli türlerle karşılaştırıldığında K-seçilimli türlerin özellikleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A)Az yavru, yüksek yavru bakımı, uzun ömür, taşıma kapasitesine yakın popülasyon
- B)Çok sayıda yavru, düşük yavru bakımı, kısa ömür, popülasyon dalgalanması yüksek
- C)Erken eşeysel olgunluk, küçük vücut, kararsız ortamlar
- D)Az sayıda yavru, yavru bakımı yok, kısa ömür
- E)Çok sayıda yavru, yüksek yavru bakımı, taşıma kapasitesinin çok altında popülasyon
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
K-seçilimli türler (ör. filler, insan) kararlı ortamlarda taşıma kapasitesine (K) yakın popülasyonlar oluşturur; az yavru, yoğun bakım, geç olgunlaşma ve uzun ömür gösterirler. Çok yavru, az bakım, kısa ömür ve dalgalı popülasyon r-seçilimine özgüdür.
Soru 2
Tundra biyomunda ağaçların bulunmamasının başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Toprak altının yıl boyu donmuş kalması ve kök gelişiminin sınırlı olması
- B)Yıllık yağışın çok yüksek olması ve toprağın sürekli sular altında kalması
- C)Toprağın aşırı tuzlu olması ve bitkilerin su alamaması
- D)Gün ışığının yıl boyunca kesintisiz olması ve bitkilerin aşırı ısınması
- E)Rüzgârın neredeyse hiç esmemesi ve polenlerin taşınamaması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Tundrada kısa büyüme mevsimi ve permafrost, derin köklü ağaçların yerleşmesini engeller; yosun, liken ve bodur bitkiler baskındır. Yağış azdır ve rüzgâr güçlüdür.
Soru 3
Geniş bir ormanın yol veya tarım alanlarıyla birçok küçük parçaya bölünmesi (habitat parçalanması) sonucunda aşağıdakilerden hangisi beklenir?
- A)Orman içi türlerin yaşam alanı genişler ve türler arası rekabet azalır
- B)Kenar etkisi ortadan kalkar; mikro iklim parçalar boyunca sabit kalır
- C)Tür çeşitliliği hemen artar, çünkü ışık ve rüzgâr etkisi azalır
- D)Kenar uzunluğu artar; orman içi türlerin yaşam alanı daralır
- E)Parçalar arası gen akışı artar ve popülasyonlar genetik olarak homojenleşir
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Parçalanma kenar/iç alan oranını artırır; ışık, rüzgâr ve sıcaklık değişimleri kenarlardan içeri nüfuz eder. Orman içi türler elverişli çekirdek alanını kaybeder ve popülasyonları küçülüp izole olur.
Soru 4
Connell'in kayalık kıyıda yaptığı deneylerde, Chthamalus balıkkulağı türünün Balanus türü bulunmadığında kıyıda daha geniş bir bölgede yaşayabildiği, Balanus varlığında ise yalnızca üst kıyı bölgesinde bulunduğu gözlenmiştir.
Bu gözlem, nişlerle ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A)Chthamalus'un temel nişi, Balanus ile rekabet nedeniyle gerçekleşmiş nişinden daha dardır
- B)Balanus'un varlığı Chthamalus'un gerçekleşmiş nişini genişletir
- C)Her iki türün temel nişi hiçbir koşulda birbirinden ayrılmaz
- D)Chthamalus'un gerçekleşmiş nişi, Balanus ile rekabet nedeniyle temel nişinden daha dardır
- E)Rekabet, türlerin nişlerini etkilemez
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Temel niş, türün biyotik etkileşimler olmadığında kullanabileceği koşullar bütünüdür; gerçekleşmiş niş ise rekabet gibi etkileşimler altında fiilen kullandığı bölümdür. Rekabetçi tür varlığında gerçekleşmiş nişin temel nişten daha dar olması bu durumu gösterir.
Soru 5
Bir besin zincirinde üreticilerin bünyesinde depolanan enerji 1 000 000 kJ’dir. Her beslenme basamağına bir önceki basamaktaki enerjinin %10’unun aktarıldığı kabul edilirse üçüncül tüketicilere aktarılan enerji kaç kJ olur?
- A)10 000
- B)100
- C)1 000
- D)100 000
- E)10
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Üretici → birincil tüketici (100 000) → ikincil tüketici (10 000) → üçüncül tüketici (1 000 kJ). Üç aktarım basamağı vardır: 1 000 000 · 0,1³ = 1 000. 100, dört basamak aktarım yapılmış gibi hesaplamaktan doğar.