Biyoloji Öğretimi (Alan Eğitimi) örnek soruları
Soru 1
Bir öğretmen, “Hormonal düzenleme” ünitesine başlamadan önce öğrencilere üniteyi özetleyen genel bir çerçeve sunmakta ve bu çerçeveyi öğrencilerin daha önce öğrendiği homeostazi kavramıyla ilişkilendirmektedir. Bu uygulama hangi öğrenme yaklaşımıyla en iyi açıklanır?
- A)Skinner'ın edimsel koşullanmasında istenen davranışın pekiştireçle ödüllendirilmesi
- B)Ausubel'in anlamlı öğrenme kuramında yer alan ön örgütleyici kullanımı
- C)Pavlov'un klasik koşullanmasında uyarıcı genelleme
- D)Bandura'nın sosyal öğrenme kuramında model alma
- E)Piaget'nin kuramında somut işlemler dönemine özgü nesne manipülasyonu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Ön örgütleyiciler, yeni bilgiyle öğrencinin bilişsel yapısındaki mevcut bilgi arasında köprü kuran genel kavramsal çerçevelerdir; anlamlı öğrenmeyi kolaylaştırır.
Soru 2
Posner ve arkadaşlarının kavramsal değişim modeline göre, “Bitkiler besinlerini topraktan alır.” kavram yanılgısına sahip bir öğrencide kavramsal değişimin başlaması için ilk olarak aşağıdaki koşullardan hangisinin sağlanması gerekir?
- A)Yeni kavramın öğrenci için verimli olması
- B)Öğrencinin konuyla ilgili tanımı ezberlemesi
- C)Öğretmenin doğru kavramı tekrar tekrar ve ayrıntılı biçimde anlatması
- D)Öğrencinin mevcut kavramından memnuniyetsizlik duyması
- E)Öğrencinin yeni kavramı başka bağlamlara aktarması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Modelin dört koşulu hoşnutsuzluk, anlaşılırlık, akla yatkınlık ve verimliliktir; süreç, öğrencinin mevcut kavramının bir olguyu açıklayamadığını fark edip ondan hoşnutsuz olmasıyla başlar (ör. saksı toprağının kütlesinin neredeyse değişmediğini gösteren van Helmont tipi veri). Verimlilik ve aktarım sürecin son aşamalarıdır; ezber ve tekrar ise kavramsal değişim sağlamaz.
Soru 3
Bir öğrenci, “Yağ yakılınca yağ enerjiye dönüşür ve vücuttan yok olur.” demektedir. Öğrencinin yanılgısını gidermek için öğretmenin vereceği bilimsel açıklama aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yağın kütlesi, terle su olarak dışarı atıldığı için tamamen kaybolur.
- B)Yağdaki C ve H atomları solunumda CO₂ ve H₂O'ya dönüşür; kütlenin çoğu CO₂ olarak soluk verilerek atılır.
- C)Yağın kütlesi tamamen enerjiye dönüşür ve ısı olarak yayılır; bu nedenle ürün olarak hiçbir madde oluşmaz.
- D)Yağlar solunumda tamamen kullanılır ve geriye hiçbir ürün bırakmadan yok olur.
- E)Yağ hücrelerindeki yağ, glikoza çevrilip idrarla atıldığı için vücut kütlesi azalır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Yağın oksidasyonunda atomlar yok olmaz; madde korunur. Kütlenin çoğu CO₂ biçiminde akciğerlerden, daha az bölümü H₂O biçiminde atılır; enerji ise ATP ve ısıya dönüşür.
Soru 4
Bir öğretmen, yıl sonu sınavının içerik geçerliğini sağlamak için sorularını konulara ve bilişsel düzeylere göre dağıtan bir tablo hazırlamıştır. Bu tablo aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İki boyutlu belirtke (test özellikleri) tablosu
- B)Madde analiz tablosu
- C)Not dağılımı çubuk grafiği
- D)Puanlama anahtarı (rubrik)
- E)Ölçek dereceleme çizelgesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Belirtke tablosu, konu (içerik) ve davranış (bilişsel düzey) boyutlarında madde sayılarını planlayarak testin kapsam geçerliğini artırır. Rubrik, açık uçlu yanıtların puanlanma ölçütleridir.
Soru 5
Aynı biyoloji başarı testi aynı gruba iki hafta arayla uygulanmış ve iki uygulamadan elde edilen puanlar arasındaki korelasyon hesaplanmıştır. Bu işlem hangi güvenirlik türünü belirlemeye yöneliktir?
- A)İç tutarlılık güvenirliği
- B)Puanlayıcılar arası güvenirlik
- C)Eşdeğer formlar güvenirliği
- D)Test–tekrar test güvenirliği
- E)Yarıya bölme güvenirliği
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Aynı testin aynı gruba belirli bir süre arayla uygulanması ve iki puan seti arasındaki korelasyon, zaman içindeki kararlılığı gösterir. Bu, test–tekrar test güvenirliğidir.