Maliye Politikası örnek soruları
Soru 1
Kapalı bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi 0,8'dir. Hükümet kamu harcamalarını 30 birim artırırken eş zamanlı olarak götürü vergileri 20 birim azaltmaktadır. Başka hiçbir değişkenin değişmediği varsayımıyla denge gelir düzeyi kaç birim artar?
- A)230
- B)150
- C)190
- D)250
- E)310
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Harcama çarpanı 1/(1-0,8) = 5 olduğundan harcamanın etkisi 30 x 5 = 150'dir. Vergi çarpanı mutlak değerce 0,8/0,2 = 4 olduğundan 20 birimlik vergi indiriminin etkisi 20 x 4 = 80'dir. Toplam artış 150 + 80 = 230 birimdir.
Soru 2
Artan oranlı gelir vergisinin bir otomatik stabilizatör olarak işleyişine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Yalnızca durgunluk döneminde çıkarılan yeni bir kanunla ve ek bütçeyle devreye girer.
- B)Durgunlukta hasılat gelirden hızlı düşer; harcanabilir gelirdeki düşüş sınırlanır, yasa gerekmez.
- C)Genişleme döneminde vergi hasılatını azaltarak talebi daha da canlandırır ve enflasyonu düşürür.
- D)Politika uygulamasındaki tanıma gecikmesini uzatır.
- E)Konjonktürel dalgalanmaları tamamen ortadan kaldırır ve ek politika ihtiyacını sona erdirir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Artan oranlı tarifede vergi hasılatının gelir esnekliği birden büyüktür; durgunlukta hasılat hızla düşer, genişlemede hızla artar ve dalgalanmalar yumuşar. Kendiliğinden işlediği için tanıma ve karar gecikmesi yoktur; ancak dalgalanmaları tamamen yok edemez, yalnızca hafifletir.
Soru 3
Maliye politikasının uygulanması sürecinde, alınan önlemlerin devreye girmesinden sonra bunların ekonomik faaliyet düzeyine etkisini göstermesi için geçen süre hangi kavramla adlandırılır?
- A)Tanıma gecikmesi
- B)Yasama (karar) gecikmesi
- C)Dış (etki) gecikmesi
- D)Tahsilat gecikmesi
- E)Bilgi toplama gecikmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Politika gecikmeleri iç ve dış gecikme olarak ikiye ayrılır. İç gecikme sorunun fark edilmesi ve önlemin kararlaştırılıp uygulanmasına kadar geçen süredir; dış gecikme ise önlemin ekonomik değişkenlerde sonuç doğurma süresidir.
Soru 4
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG) kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A)Kamu kesimi harcamalarının gelirlerini aşan, borçlanmayla finanse edilen kısmı
- B)Merkez Bankası'nın kamuya açtığı kısa vadeli avans hesabının tutarı
- C)Merkezi yönetim bütçesinin faiz dışı gelirleriyle faiz dışı giderleri arasındaki fark
- D)Kamu kesiminin toplam borç stokunun GSYH'ye oranı olarak hesaplanan gösterge
- E)Hazinenin yıl içinde yapacağı iç borç anapara ödemelerinin toplam tutarı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
KKBG, kamu kesiminin (merkezi yönetim, mahalli idareler, KİT'ler, fonlar vb.) toplam harcamaları ile gelirleri arasındaki farktır ve açığın finansmanı için gereken borçlanmayı gösterir. Borç stoku bir stok, KKBG ise bir akım değişkenidir; faiz dışı fark ise ayrı bir kavramdır.
Soru 5
Eşit tutarda artış söz konusu olduğunda, devletin mal ve hizmet alımlarını artırması ile transfer ödemelerini artırmasının milli gelir üzerindeki etkileri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Mal ve hizmet alımı daha etkilidir; çünkü tutarın tamamı talebe dönüşür, transferin ise bir kısmı tasarruf edilir
- B)Transfer ödemeleri daha etkilidir; çünkü transferlerin tamamı yatırım harcamasına dönüşür ve çarpanı büyütür
- C)Mal ve hizmet alımı daha etkilidir; çünkü yalnızca ithalatı artırarak yurt içi geliri yükseltir
- D)İki harcama türünün çarpanı, marjinal tüketim eğiliminden bağımsız olarak her zaman eşittir
- E)Transfer ödemeleri daha etkilidir; çünkü gelir vergisini otomatik olarak azaltarak harcamayı artırır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kamu mal ve hizmet alımı ilk turda doğrudan toplam talebe eklenir. Transfer alan kesim ise gelirinin bir kısmını tasarruf eder, bu nedenle ilk tur talep artışı daha küçüktür. Dolayısıyla marjinal tüketim eğilimi birden küçükken mal-hizmet alımı çarpanı transfer çarpanından büyüktür.