Kamu Harcamaları örnek soruları
Soru 1
Kamusal mal için bireylerin tercihlerini doğru açıklamasını sağlamak amacıyla, oyu sonucu değiştiren (kritik) bireylerin diğerlerine yüklediği maliyet kadar vergi ödediği mekanizma aşağıdakilerden hangisiyle bilinir?
- A)Pigou vergisi
- B)Laffer vergisi
- C)Lindahl vergisi
- D)Clarke vergisi
- E)Ramsey vergisi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Clarke–Groves mekanizmasında kritik oy veren birey, oyuyla diğerlerine yüklediği net maliyeti öder; bu yüzden gerçek tercihini saklamak ona kazanç sağlamaz ve bedavacılık sorunu hafifler.
Soru 2
Bürokrasinin, yapılacak işin miktarından bağımsız olarak memur sayısını ve iş hacmini artırma eğiliminde olduğunu ileri süren yasa aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Tiebout modeli
- B)Parkinson yasası
- C)Peacock–Wiseman yer değiştirme etkisi
- D)Baumol hastalığı
- E)Wagner yasası
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Parkinson yasası, bürokrasinin iş yükü artmasa da kendi içinde büyüyerek genişlediğini söyler. Wagner ve Peacock–Wiseman harcama artışının nedenlerini, Baumol ise kamu hizmetlerindeki maliyet artışını açıklar.
Soru 3
Kamu hizmetlerinin önemli bir bölümü emek yoğun olduğundan bu alanlarda verimlilik artışı sınırlıdır; buna karşın kamu kesimindeki ücretler, verimliliği hızla artan sektörlerdeki ücretlere paralel yükselir. Bu nedenle kamu hizmetlerinin birim maliyeti ve kamu harcamaları göreli olarak artar.
Bu açıklama aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine aittir?
- A)Niskanen'in bürokrasi modeli
- B)Wagner kanunu
- C)Peacock-Wiseman hipotezi
- D)Baumol'ün dengesiz büyüme yaklaşımı
- E)Puviani'nin mali yanılsama yaklaşımı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Baumol, verimlilik artışının durgun olduğu kamu hizmetlerinde ücretlerin dinamik sektörleri izlemesi nedeniyle birim maliyetlerin kaçınılmaz olarak yükseldiğini ileri sürer. Açıklama talep veya bürokratik davranıştan değil, arz yanlı verimlilik farkından hareket etmektedir.
Soru 4
Sosyal güvenlik sistemlerinde Bismarck modeline ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Hak sahipliği çalışma durumuna bakılmaksızın tüm yurttaşlara tanınır ve yalnızca genel vergilerle finanse edilir.
- B)Sistem yalnızca yoksulluk sınırının altındaki bireylere yönelen sosyal yardımlardan oluşur.
- C)Sosyal güvenlik kurumları tamamen özel sigorta şirketleri tarafından yönetilir ve devlet katkı sağlamaz.
- D)Sigortalılık çalışma ilişkisine dayanır ve haklar ağırlıklı olarak işçi ve işveren primleriyle finanse edilir.
- E)Prim ödeme koşulu aranmaz; ödemeler kişinin geçmiş kazançlarından bağımsız eşit tutarlı yardımlardır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Bismarck modeli sigortacılık ilkesine dayanır: prim ödeyen çalışanlara, kazançlarıyla ilişkili haklar sunulur. Genel vergilerle finanse edilen, herkesi kapsayan ve eşit tutarlı yardım veren yaklaşım Beveridge modelidir.
Soru 5
İki bireyden oluşan bir toplumda kamu malının bir birimi için bireylerin özel mal cinsinden marjinal ikame oranları (MRS) sırasıyla 1,5 ve 1,5, kamu malının özel mal cinsinden marjinal dönüşüm oranı (MRT, marjinal maliyeti) ise 4'tür. Samuelson koşuluna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Kamu malı üretimi artırıldığında toplam MRS'nin MRT'yi aşması engellenemez.
- B)Her birey için MRS = MRT sağlanmadığından kamu malı üretilmemelidir.
- C)Toplam MRS (3) MRT'den (4) küçük olduğundan kamu malı optimal düzeyin altında üretilmektedir.
- D)Toplam MRS (3) MRT'den (4) küçük olduğundan kamu malı optimal düzeyin üzerinde üretilmektedir.
- E)Toplam MRS ile MRT eşit olduğundan kamu malı optimal düzeyde üretilmektedir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Samuelson koşulu bireylerin MRS'lerinin toplamının MRT'ye eşit olmasını ister (ΣMRS = MRT). Burada ek bir birimin toplumsal faydası 3, maliyeti 4 olduğundan üretim optimalin üstündedir ve azaltılmalıdır.