Uluslararası İktisat örnek soruları
Soru 1
Bir Dünya Ticaret Örgütü üyesi, ithal otomobillere uyguladığı özel tüketim vergisini aynı nitelikteki yerli otomobillere uyguladığından daha yüksek tutmaktadır. Bu uygulama DTÖ'nün aşağıdaki ilkelerinden hangisiyle bağdaşmaz?
- A)Gümrük birliği istisnası
- B)Ulusal muamele ilkesi
- C)Tarifelerin bağlanması ilkesi
- D)En çok kayrılan ulus ilkesi
- E)Karşılıklılık ilkesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Ulusal muamele ilkesi, sınırdan geçtikten sonra ithal malların yerli mallarla vergi ve düzenlemelerde eşit işlem görmesini ister. En çok kayrılan ulus ilkesi ise üyeler arasında ayrımcılığı yasaklar; burada ayrım yerli-yabancı arasındadır.
Soru 2
Dornbusch'un aşırı tepki (overshooting) modelinde mal piyasası fiyatlarının kısa dönemde yapışkan, sermaye hareketlerinin tam serbest olduğu varsayılır. Bu modele göre nominal para arzında beklenmedik ve kalıcı bir artış olduğunda nominal döviz kuru nasıl davranır?
- A)Kur uzun dönem denge değerinin altında kalır; çünkü sermaye girişleri ulusal parayı sürekli değerlendirir.
- B)Kur, para arzı artışıyla orantılı olarak hemen uzun dönem denge değerine ulaşır ve sonrasında değişmez.
- C)Kur kısa dönemde hiç değişmez; yalnızca fiyatlar yükselir ve reel kur kalıcı olarak bozulur.
- D)Kur, kısa dönemde düşer (ulusal para değer kazanır) ve uzun dönemde para arzı artışı kadar yükselerek dengeye gelir.
- E)Kur, kısa dönemde uzun dönem denge değerinin ötesine çıkar; fiyatlar ayarlandıkça dengeye geri döner.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Fiyatlar yapışkan olduğundan para arzı artışı kısa dönemde reel para arzını ve yerli faizleri düşürür; faiz paritesinin korunması için kurun uzun dönem dengesinin üzerine çıkması gerekir. Fiyatlar zamanla ayarlandıkça kur uzun dönem dengesine geri döner.
Soru 3
Maastricht ölçütlerine göre Avrupa Para Birliği'ne katılım için aşağıdaki sınırlardan hangisi kamu borç stoku bakımından öngörülmüştür?
- A)Borç stokunun GSYH'ye oranı %30'u aşmamalıdır.
- B)Borç stokunun GSYH'ye oranı %90'ı aşmamalıdır.
- C)Borç stokunun GSYH'ye oranı %60'ı aşmamalıdır.
- D)Borç stokunun GSYH'ye oranı %100'ü aşmamalıdır.
- E)Borç stokunun ihracata oranı %60'ı aşmamalıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Maastricht ölçütlerinde bütçe açığı GSYH'nin %3'ünü, kamu borç stoku %60'ını aşmamalıdır.
Soru 4
Bretton Woods sistemi (1944–1971) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Tüm ülkelerin paraları serbestçe dalgalanmış ve merkez bankaları kur müdahalesinde bulunmamıştır.
- B)Ülkeler paralarını doğrudan altına sabitlemiş, dolar hiçbir rol oynamamıştır.
- C)ABD doları altına dönüştürülebilir tutulmuş, diğer paralar dolara ayarlanabilir sabit kurla bağlanmıştır.
- D)Sistem, tüm ülkeler için altın ve dolar yerine tek bir uluslararası para birimi kullanımını zorunlu kılmıştır.
- E)Sistem, yalnızca Avrupa ülkelerini kapsayan bir kur mekanizmasıydı.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Bretton Woods sisteminde dolar altına dönüştürülebilirken (ons başına 35 dolar) diğer para birimleri dolara sabit ancak ayarlanabilir kurlarla bağlıydı; sistem 1971'de dolar-altın dönüşümünün durdurulmasıyla çöktü.
Soru 5
Aşağıdaki işlemlerden hangileri Türkiye'nin ödemeler dengesinde cari işlemler hesabı içinde yer alır?
I. Yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının ailelerine gönderdiği işçi gelirleri
II. Yabancı bir firmanın Türkiye'de fabrika kurmak için yaptığı doğrudan yatırım
III. Yabancı turistlerin Türkiye'de yaptığı harcamalar
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)I ve II
- D)I ve III
- E)II ve III
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
İşçi gelirleri (ikincil gelir) ve turizm gelirleri (hizmetler) cari işlemler hesabında yer alır. Doğrudan yabancı yatırım ise finansal hesapta kaydedilir.