Para, Banka ve Kredi örnek soruları
Soru 1
Bankaların kısa vadeli mevduatlarla topladıkları fonları uzun vadeli kredilere dönüştürmesi (vade dönüşümü) aşağıdaki risklerden hangisini en doğrudan doğurur?
- A)Kredi kullanan kişinin kimlik bilgilerinin hatalı kaydedilmesinden doğan operasyonel risk
- B)Hisse senedi fiyatlarının düşmesinden doğan piyasa riski
- C)Yalnızca yabancı para pozisyonundan kaynaklanan kur riski
- D)Mevduat sahiplerinin aynı anda para çekmek istemesi durumunda ortaya çıkan likidite riski
- E)Borçlunun bulunduğu ülkenin ödeme yasağı koymasından doğan transfer riski
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Vade uyumsuzluğunda varlıklar (krediler) kısa sürede nakde çevrilemezken yükümlülükler (mevduat) talep üzerine ödenmek zorundadır; bu, bankacılığın temel kırılganlığı olan likidite riskini ve mevduat hücumu olasılığını doğurur.
Soru 2
Bir merkez bankasının, bankalara belirli bir vadede geri satma taahhüdüyle menkul kıymet alarak fon sağladığı repo işlemi, bankacılık sisteminin likiditesini nasıl etkiler?
- A)Likiditeyi azaltır; zorunlu karşılık oranını otomatik artırır.
- B)Likiditeyi değiştirmez; yalnızca para tabanının bileşimini etkiler.
- C)Likiditeyi artırır; fon vadenin sonunda geri çekilir.
- D)Kalıcı biçimde para arzını azaltır.
- E)Yalnızca yabancı para varlıklarını artırır, TL likiditesini etkilemez.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Repoda merkez bankası menkul kıymet alıp fon verir; bankaların rezervleri ve likidite artar, vadede işlem tersine döner.
Soru 3
Minsky'nin finansal istikrarsızlık hipotezine göre, borçlunun beklenen nakit akışları faiz ödemelerini bile karşılamaya yetmemekte, borç yalnızca varlık fiyatlarının artacağı beklentisiyle yeni borçlanılarak sürdürülmektedir. Bu finansman türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Minsky anı
- B)Korunmalı (hedge) finansman
- C)Ponzi finansmanı
- D)Öz kaynaklı finansman
- E)Spekülatif finansman
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Minsky'ye göre korunmalı finansmanda nakit akışı anapara ve faizi karşılar; spekülatif finansmanda yalnızca faizi karşılar, anapara çevrilir; Ponzi finansmanında faiz bile karşılanamaz ve borç, varlık fiyatı artışına güvenle sürdürülür. Minsky anı ise bu yapının çöküş anıdır.
Soru 4
Bir ekonomide halkın nakit/mevduat oranı c = 0,2, bankaların rezerv/mevduat oranı r = 0,1'dir. Parasal taban 100 milyar TL olduğuna göre para çarpanı ve M1 para arzı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir? (Para çarpanı m = (1 + c)/(c + r) alınız.)
- A)3 ve 300 milyar TL
- B)5 ve 500 milyar TL
- C)10 ve 1.000 milyar TL
- D)2 ve 200 milyar TL
- E)4 ve 400 milyar TL
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
m = (1 + 0,2)/(0,2 + 0,1) = 4'tür. Para arzı = 4 x 100 = 400 milyar TL.
Soru 5
Merkez bankasının açık piyasa işlemleri çerçevesinde bankalardan devlet tahvili satın almasının doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Kamu borç stoku azalır.
- B)Reeskont oranı düşer.
- C)Bankaların rezervleri ve parasal taban artar.
- D)Zorunlu karşılık oranı yükselir.
- E)Bankaların rezervleri ve parasal taban azalır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Merkez bankası tahvil karşılığında bankalara ödeme yaptığında bankaların merkez bankasındaki rezervleri artar; parasal taban genişler ve para yaratma kapasitesi yükselir. Tahvil satışı ise ters etki yapar.