Büyüme ve Kalkınma İktisadı örnek soruları
Soru 1
Romer'ın içsel büyüme modelinde bilginin (teknolojinin) temel özelliği ve bunun büyümeye etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A)Bilgi tamamen rakiplidir; bir firma kullandıkça diğerleri için tükenir ve büyüme zamanla sıfıra yaklaşır.
- B)Bilgi yalnızca dışsal olarak verilir; modelde uzun dönem büyüme tamamen dışsal teknolojik ilerlemeye bağlıdır.
- C)Bilgi azalan verimlerle çalışır; bu nedenle tasarruf oranı artsa bile büyüme geçicidir.
- D)Bilgi yalnızca beşeri sermayeden bağımsız fiziksel sermayenin bir alt kalemidir.
- E)Bilgi rakipsizdir (non-rival); yayılma etkileriyle artan getiri ve sürekli büyüme yaratır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Romer modelinde bilgi rakipsiz ve kısmen dışlanabilir bir maldır; yayılma etkileriyle sermaye birikimi azalan verime uğramaz, büyüme içselleşir.
Soru 2
W. Arthur Lewis'in ikili ekonomi (sınırsız emek arzı) modeli ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Model, gelişmiş sanayi ülkelerinde gözlenen işsizliği ve konjonktürel dalgalanmaları açıklamak için geliştirilmiştir.
- B)Emek arzı modern kesimde tam esneksiz olduğundan ücretler sürekli artar ve kâr azalır.
- C)Kalkınma, tarım kesiminde ücretlerin hızla artmasıyla başlar.
- D)Modern kesimde elde edilen kârların tamamı tüketime harcanır.
- E)Tarımdaki gizli işsizler sabit ücretle modern sanayi kesimine aktarılarak sermaye birikimi sağlanır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Lewis modelinde tarımdaki artık emek, geçim düzeyine yakın sabit ücretle modern kesime geçer; modern kesim kârları yeniden yatırılarak büyüme sürer. Artık emek tükenince (Lewis dönüm noktası) ücretler yükselmeye başlar.
Soru 3
Solow büyüme modelinde işçi başına üretim fonksiyonu y = k^0,5'tir. Tasarruf oranı %20, nüfus artış hızı %5 ve amortisman oranı %5'tir; teknolojik ilerleme yoktur.
Buna göre durağan durumda işçi başına sermaye (k*) kaçtır?
- A)1
- B)2
- C)4
- D)8
- E)16
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Durağan durum koşulu s·f(k) = (n + δ)k'dir: 0,2 k^0,5 = 0,1 k → k^0,5 = 2 → k* = 4. Bu durumda işçi başına üretim y* = 2'dir.
Soru 4
Y = K^0,4 L^0,6 üretim fonksiyonuna sahip bir ekonomide Solow büyüme modeline göre kişi başı tüketimi maksimum yapan (altın kural) tasarruf oranı yüzde kaçtır?
- A)%40
- B)%20
- C)%30
- D)%60
- E)%100
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Altın kural tasarruf oranı sermayenin üretimdeki payına (α) eşittir: α = 0,4 olduğundan s = %40.
Soru 5
Teknolojik ilerlemenin işgücü artırıcı olduğu ve nüfusun %1, teknolojik ilerlemenin %2 arttığı bir Solow ekonomisinde dengeli büyüme yolunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
- A)Toplam çıktı %2, işçi başına çıktı %1 büyür; sermaye-hasıla oranı azalır
- B)Toplam çıktı %3, işçi başına çıktı %3 büyür; sermaye-hasıla oranı sabit kalır
- C)Toplam çıktı %1, işçi başına çıktı sabit kalır; sermaye-hasıla oranı artar
- D)Toplam çıktı %3, işçi başına çıktı %2 büyür; sermaye-hasıla oranı sürekli artar
- E)Toplam çıktı %3, işçi başına çıktı %2 büyür; sermaye-hasıla oranı sabit kalır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Dengeli büyüme yolunda etkin işgücü başına değişkenler sabittir: toplam çıktı ve sermaye n+g = %3, işçi başına çıktı g = %2 büyür. Çıktı ve sermaye aynı hızda büyüdüğü için K/Y oranı sabit kalır.