Mikro İktisat örnek soruları
Soru 1
Bir yerleşik firma, potansiyel rakiplerin girişi hâlinde kendisine karşı savaşacağını açıklamış; girişçi için sonuçlar şöyledir: Girmezse (kazanç girişçi, yerleşik) = (0, 10); girer ve yerleşik firma savaşırsa = (−2, −1); girer ve yerleşik firma uzlaşırsa = (3, 4). Oyun ardışık olup girişçi önce karar vermektedir. Alt oyun mükemmel dengesine göre sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Girişçi piyasaya girmez, yerleşik firma uzlaşır.
- B)Girişçi piyasaya girmez, yerleşik firma savaş tehdidini sürdürür.
- C)Girişçi piyasaya girer, yerleşik firma uzlaşır.
- D)Girişçi piyasaya girer, yerleşik firma savaşır.
- E)Her iki firma da rastgele (karma) strateji izler.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Geriye doğru tümevarımla: girişçi girerse yerleşik firma 4 > −1 olduğu için uzlaşır. Girişçi bunu bildiğinden 3 > 0 nedeniyle girer. (Girmez, savaş) birleşimi Nash dengesi olsa da savaş tehdidi inandırıcı olmadığından alt oyun mükemmel denge değildir.
Soru 2
Ters talep fonksiyonu P = 100 − Q, marjinal maliyeti sabit 20 TL olan bir monopolcüye birim başına 10 TL'lik özel tüketim vergisi getirilmiştir. Vergi sonrasında monopol fiyatı kaç TL artar?
- A)5
- B)7,5
- C)10
- D)15
- E)20
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Vergisiz denge: MR = 100 − 2Q = 20 → Q = 40, P = 60. Vergili: MC = 30 → Q = 35, P = 65. Fiyat 5 TL, yani verginin yarısı kadar artar.
Soru 3
Üretim fonksiyonu Q = √(K·L) olan bir firmada K = 8 ve L = 2 iken teknik ikame oranı (MRTS, emeğin sermaye yerine ikame edilme oranı MPL/MPK) kaçtır?
- A)1/4
- B)2
- C)8
- D)16
- E)4
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
MPL = 0,5√(K/L), MPK = 0,5√(L/K). MRTS = MPL/MPK = K/L = 8/2 = 4.
Soru 4
Giffen malı ile Veblen malı karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Her iki mal da normal maldır ve talep eğrileri negatif eğimlidir.
- B)Giffen malı aşağı maldır ve gelir etkisi ikame etkisini aşar; Veblen malında yüksek fiyat statü sağladığı için talep artar.
- C)Giffen malında gelir etkisi ikame etkisinden küçüktür; Veblen malında ikame etkisi sıfırdır.
- D)Veblen malı aşağı bir maldır; Giffen malı ise lüks mal grubuna girer.
- E)Her ikisinde de talep eğrisinin pozitif eğimi, malın fiyatının düşmesi sonucu tüketicinin gelirinin azalmasından kaynaklanır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Giffen malı aşağı mal olup gelir etkisi baskındır; Veblen malında ise malın pahalı olması gösteriş/statü sağladığından fiyat arttıkça talep artar. Her ikisi de pozitif eğimli talep eğrisi gösterir.
Soru 5
Bir deniz kıyısındaki balık stoku herkesin avlanmasına açıktır; bir kişinin avladığı balık başkalarının avlayabileceği miktarı azaltmaktadır. Bu mal aşağıdakilerden hangisi olarak sınıflandırılır?
- A)Ortak kaynak (ortak havuz) malı
- B)Üstün (erdemli) mal
- C)Saf kamusal mal (dışlanamayan, rekabetsiz)
- D)Kulüp malı (dışlanabilen, rekabetsiz)
- E)Özel mal (dışlanabilen, rekabetli)
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Dışlanabilirliğin olmadığı ancak tüketimde rekabetin bulunduğu mallar ortak kaynak malıdır. Bu özellik aşırı kullanım (ortakların trajedisi) sorununa yol açar.