Paragrafta Anlam örnek soruları
Soru 1
Konuşma dilimiz, resmî bir ders kitabında rastlamadığımız sözcüklerle sürekli yenilenir. Argo, genellikle dilin bozulmuş bir biçimi olarak görülür. Ancak dil bilimciler, argonun bir grubun kendini ötekilerden ayırma ve içeriden olanı tanıma ihtiyacından doğduğunu söyler. Gençlerin kullandığı sözcükler birkaç yıl içinde değişir; çünkü yaygınlaştıkça gruba özgü işlevini yitirir. Bu hızlı devinim, argonun dilin kuralsız bir parçası değil, toplumsal ilişkilerle sıkı bağları olan bir olgu olduğunu gösterir.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
- A)Gençlerin kullandığı tüm sözcükler argodan oluşur.
- B)Argo, dilin gelişmesine engel olan bir olgudur.
- C)Dil bilimciler, argoyu dilin kurallarından bağımsız, ayrı bir sistem olarak değerlendirir.
- D)Argo sözcüklerin değişkenliği, toplumsal bir işlev taşımasıyla ilişkilidir.
- E)Argo sözcükler, yaygınlaştıkça daha uzun ömürlü olur.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Parçada argonun grup kimliğini gösterme işleviyle ilişkili olduğu ve yaygınlaşınca değiştiği söylenir. Diğer seçenekler çıkarılamaz.
Soru 2
Kompost, mutfak ve bahçe artıklarının bilinçli biçimde çürütülmesiyle elde edilen koyu renkli, kokusuz bir toprak düzenleyicidir. İşlemin başarısı, artıkların nemi, havalanması ve karbon-azot dengesine bağlıdır: Yalnızca yaş meyve kabuğu atılırsa yığın kokar, yalnızca kuru yaprak atılırsa çürüme çok yavaşlar. Yığın zaman zaman karıştırılarak oksijen alması sağlanır. Olgunlaşan kompost toprağa karıştırıldığında yapısını gevşetir, suyu tutmasına yardım eder ve yavaşça besin bırakır. Bu nedenle bahçıvanlar, kimyasal gübreye alternatif olarak ona yönelir. Bu yöntemin bir başka yönü, mutfak atıklarının çöpe gitmek yerine yeniden değerlendirilmesidir.
Bu parçaya göre aşağıdaki sorulardan hangisine cevap verilemez?
- A)Kompost hangi işlemin sonunda elde edilir?
- B)Yalnızca yaş meyve kabuğundan oluşan bir yığında hangi sorun ortaya çıkar?
- C)Olgunlaşmış kompost toprağa ne tür katkılar sağlar?
- D)Kompostun kilogramı kimyasal gübreden kaç lira ucuzdur?
- E)Yığının zaman zaman karıştırılması hangi amaca hizmet eder?
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Fiyat karşılaştırması verilmemiştir.
Soru 3
Nasreddin Hoca fıkraları, kısa bir olay ve beklenmedik bir sonla biçimlenir. Hoca, kimi zaman bilge, kimi zaman saf bir kişi olarak görünür; ama bu ikilik, fıkranın asıl amacını gölgelemez. Güldürürken düşündürmek, toplumsal aksaklıkları eleştirmek ve gündelik yaşamın çelişkilerini göstermek, bu fıkraların ortak özelliğidir. Anlatıldığı yerin ve zamanın koşullarına uyum sağladığı için de fıkralar farklı biçimlerde yaşamaya devam eder. Fıkraların birçoğu, bir kahvehanede ya da düğün evinde anlatılırken dinleyicinin katkısıyla biçim değiştirir.
Bu parçaya göre Nasreddin Hoca fıkralarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Kısa bir olay ve sürpriz sonla kurulurlar.
- B)Hoca bilge ve saf yönleriyle görünür.
- C)Güldürürken düşündürmeyi amaçlarlar.
- D)Anlatıldıkları ortama göre değişmeden aktarılırlar.
- E)Anlatıldıkları ortama uyum sağlayarak yaşamaya devam ederler.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Fıkraların ortama uyum sağlayarak farklı biçimlerde yaşadığı belirtilir; değişmeden aktarıldığı söylenemez.
Soru 4
Şiirde bir sözcüğün yerini başka bir sözcük alamaz; çünkü şairin seçtiği sözcük, yalnızca anlamıyla değil sesiyle, uzunluğuyla ve komşularıyla da bir iş görür. Düz yazıda “yorgun” yerine “bitkin” diyebilirsiniz, cümle yine ayakta kalır. Şiirde ise aynı değişiklik dizenin ritmini, imgesini, hatta bütün havasını bozabilir. Bir şiirdeki tek bir sözcük değiştiğinde, dizeler arasındaki uyum ve ezgi de değişir; bu yüzden şairler kimi zaman tek bir sözcük için günlerce uğraşır. Bu yüzden şiir çevirisi, sözcükleri bir dilden ötekine taşımak değil, o sözcüklerin birlikte kurduğu dengeyi yeniden inşa etmektir.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Düz yazıda sözcük seçimi, şiirdekinden çok daha önemlidir.
- B)Çeviri yapılırken yalnızca anlam karşılıkları esas alınmalıdır.
- C)Şairler, ritmi bozmamak için eş anlamlı sözcüklerden yararlanır.
- D)Yorgun ve bitkin sözcükleri arasında anlam bakımından hiçbir benzerlik yoktur.
- E)Şiirde sözcük ses ve ilişkisiyle de iş gördüğünden değiştirilemez.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Parça, şiirde sözcüğün çok yönlü işlevini ve bu yüzden yerine başkasının konamayacağını vurgular.
Soru 5
Bazı eleştirmenler bir kitabı değerlendirirken metnin kendisinden çok yazarın kim olduğuna bakıyor. Tanınmış bir ismin sıradan bir romanı övgülerle karşılanırken, ilk kitabını yayımlayan genç bir yazarın özgün çalışması birkaç satırla geçiştiriliyor ya da hiç fark edilmiyor. Böyle bir eleştiri anlayışı hem okuru yanıltıyor hem de edebiyatın yenilenmesinin önünde bir engel oluşturuyor. Oysa eleştirmenin görevi, adı ne olursa olsun, önündeki metni kendi değerleriyle tartmaktır.
Bu parçada eleştirilen tutum aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Eserlerin niteliğinden çok yazarlarının ününe göre değerlendirilmesi
- B)Genç yazarların ilk kitaplarını erken yaşta yayımlaması
- C)Okurların eleştiri yazılarını okumayı ihmal etmesi
- D)Eleştirmenlerin yazarlarla kişisel ilişkiler kurması
- E)Tanınmış yazarların yeni eser vermekte gecikmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Yazar, eleştirmenlerin metne değil yazarın tanınmışlığına bakmasını eleştirir. Diğer seçeneklerdeki durumlara parçada değinilmez.