Cümle Türleri örnek soruları
Soru 1
I. Babam bu işte gerçekten çok ustadır.
II. Bahçedeki ağaçlar bu yıl erken çiçek açtı.
III. Yarın hava bütün gün yağmurlu olacak.
IV. Onun en büyük tutkusu eski kitaplardı.
Yukarıdaki cümlelerden hangileri isim cümlesidir?
- A)I ve II
- B)I ve IV
- C)II ve III
- D)III ve IV
- E)I, III ve IV
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
I. cümlenin yüklemi "ustadır", IV. cümlenin yüklemi "kitaplardı" olup ek fiil almış isimlerdir. II. cümlenin yüklemi "açtı", III. cümlenin yüklemi "olacak" çekimli fiil olduğundan bu cümleler fiil cümlesidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi eksiltili bir cümledir?
- A)Sonunda yorgun argın eve vardık.
- B)Bugün hava ne kadar da güzel!
- C)Denizin kokusu, martıların çığlıkları, uzakta bir vapur düdüğü...
- D)Verdiğim kitabı bitirdin mi?
- E)Yarın erkenden yola çıkacağız.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
"Denizin kokusu..." cümlesinde yargı bildiren bir yüklem yoktur; anlam okura bırakılmıştır. Diğer cümlelerin yüklemleri (vardık, güzel, bitirdin mi, çıkacağız) yerindedir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi olumsuz bir soru cümlesidir?
- A)Yarınki sınava hazırlandın mı?
- B)Onun bugün neden gelmediğini hâlâ bilmiyorum.
- C)Hafta sonu bize gelmeyecek.
- D)Bu akşamki toplantıya katılmayacak mısın?
- E)Bu kitabı sen de okudun mu?
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru seçenekteki cümle hem soru bildirir hem de yüklemi olumsuzluk eki almıştır. "Hazırlandın mı?" ve "okudun mu?" olumlu soru; diğer ikisi ise olumsuz bildirme cümlesidir.
Soru 4
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapıca olumsuz, anlamca olumlu bir cümledir?
- A)Onun bu konuda haklı olduğunu bilmiyor değilim.
- B)Bu toplantıda hiç kimseyi kesinlikle suçlamadım.
- C)Bu sabah kahvaltı yapmadım.
- D)Bu yıl tatile çıkamadık.
- E)Yarın okula gitmeyeceğim.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
'Bilmiyor değilim' yapısında iki olumsuzluk bir araya gelerek 'biliyorum' anlamı oluşturur; cümle yapıca olumsuz, anlamca olumludur. Diğer cümleler hem yapıca hem anlamca olumsuzdur.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi iç içe birleşik cümledir?
- A)Yağmur başlayınca sokaklar boşaldı.
- B)Düzenli çalışırsan başarırsın.
- C)Kitabı aldı, sayfalarını karıştırdı.
- D)Dedem "Sabır acıdır ama meyvesi tatlıdır." derdi.
- E)Bana gerçeği neden söylemediğini hiç anlayamıyorum.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Tırnak içindeki cümle, "derdi" yükleminin nesnesi olarak temel cümlenin içine yerleşmiştir; bu iç içe birleşik cümledir. Diğerleri fiilimsili, şartlı ya da sıralı cümledir.