Anlatım Bozuklukları örnek soruları
Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek eylem eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
- A)Taşındığımız mahallede herkes birbirini tanıyor.
- B)Evin bahçesine birkaç meyve ağacı diktik.
- C)Yeni taşındığımız ev hem çok geniş hem de bol güneş alıyor.
- D)Komşularımız taşındığımız ilk gün bize yardım etti.
- E)Yeni evimizin salonu geniş, odaları ise aydınlık.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
'Geniş' ad soylu, 'alıyor' eylem soylu bir yüklemdir; ortak kullanılamazlar. Cümle 'hem çok geniştir hem de bol güneş alıyor' biçiminde düzeltilmelidir.
Soru 2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
- A)Ben ve arkadaşım bu projeyi birlikte hazırladılar.
- B)Kuşlar sabah erkenden ötmeye başladı.
- C)Öğrenciler sınav sonuçlarını merakla bekliyor.
- D)Müdür ve öğretmenler toplantı salonunda bir araya geldi.
- E)Sen ve kardeşin yarın akşam bize gelin.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Birinci tekil kişi ile üçüncü tekil kişiden oluşan özne, yüklemde birinci çoğul kişiyle karşılanmalıdır: 'hazırladık'.
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çatı uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
- A)Eski evin duvarları boyanıp çatısı onarıldı.
- B)Eski evin duvarlarını boyayıp çatısını onardık.
- C)Eski evin duvarları boyandı ve çatısı onarıldı.
- D)Eski evin duvarlarını boyadık ve çatısını onardık.
- E)Eski evin duvarları boyandı ve çatısını onardık.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Son cümlede "boyandı" edilgen, "onardık" etkendir; yüklemler arasında çatı uyumu yoktur.
Soru 4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca çelişen bir anlatım bozukluğu vardır?
- A)Yarın yağmur yağması muhtemel.
- B)Kesinlikle belki yarın yağmur yağabilir.
- C)Yağmur yağacağını sanmıyorum.
- D)Belki yarın yağmur yağar.
- E)Yarın kesinlikle yağmur yağacak, hazırlıklı olun.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
"Kesinlikle" kesinlik, "belki" belirsizlik bildirdiğinden anlam çelişkisi vardır. Diğer cümleler tutarlıdır.
Soru 5
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yoktur?
- A)Öğrencilerin hepsi birbirinden daha çalışkandır.
- B)Çocuk, kırık camları toplayıp çöpe atıldı.
- C)Sabah erken kalkmak, güne enerjik başlamamızı sağlar.
- D)Evimizin bahçesinde çiçekler, ağaçlar ve gül yetişiyor.
- E)Ben ve kardeşlerim yarın size gelirler.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
C şıkkı anlatım bozukluğu içermez. A şıkkında "hepsi birbirinden daha çalışkan" diyerek mantık çelişkisi, B şıkkında "toplayıp ... atıldı" ile çatı uyumsuzluğu, D şıkkında "çiçekler, ağaçlar ve gül" sıralamasında tür-üst tür karışıklığı (gül de bir çiçektir), E şıkkında ise "Ben ve kardeşlerim ... gelirler" ile özne-yüklem uyumsuzluğu vardır.