Edebiyat Bilgi ve Kuramları örnek soruları
Soru 1
Bir şiirde dize sonlarında “gözlerinde” ve “sözlerinde” sözcükleri kullanılmıştır.
Bu dize sonlarındaki redif ve kafiye ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Redif “-lerinde”, kafiye “öz” sesleridir ve tam kafiyedir.
- B)Redif “-lerinde”, kafiye “z” sesidir ve yarım kafiyedir.
- C)Redif “özlerinde” sesleridir, kafiye yoktur.
- D)Redif “-inde”, kafiye “özler” sesleridir ve zengin kafiyedir.
- E)Redif “-de”, kafiye “özlerin” sesleridir ve tunç kafiyedir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Aynı görevdeki çoğul, iyelik ve bulunma ekleri (-ler-i-nde) rediftir. Kökte kalan “göz / söz” sözcüklerindeki “öz” (bir ünlü + bir ünsüz) ses benzerliği tam kafiyedir.
Soru 2
Aristoteles’e göre trajedinin seyirciye kazandırdığı, korku ve acıma duygularının boşalmasıyla oluşan ruhsal rahatlama aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Katharsis (arınma)
- B)Hybris (aşırı gurur)
- C)Peripeteia (tersine dönüş)
- D)Mimesis (taklit)
- E)Anagnorisis (tanıma)
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Aristoteles’in Poetika’sında trajedinin etkisi, korku ve acıma yoluyla duyguların arınması, yani katharsistir.
Soru 3
Gerçeği olduğu gibi anlatmak yerine imgeler, çağrışımlar ve müzikalite aracılığıyla sezdirmeyi öne çıkaran; Baudelaire’in “Kötülük Çiçekleri” kitabıyla öncülük edilen edebî akım aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Klasisizm
- B)Natüralizm
- C)Sembolizm
- D)Parnasizm
- E)Realizm
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Sembolizm, doğrudan anlatım yerine telkin, çağrışım ve müzikaliteyi esas alır; Baudelaire bu akımın öncüsü sayılır. Parnasizm biçim kusursuzluğuna önem verir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi destanın özelliklerinden biri değildir?
- A)Olağanüstü kişileri ve olayları konu edinmesi
- B)Tek yazarın bireysel duygularını işlemesi
- C)Kahramanlık temalarının işlenmesi
- D)Toplumun ortak değerlerini yansıtması
- E)Sözlü gelenek içinde oluşup yayılması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğal destanlar toplumun ortak ürünüdür ve bireysel duygu anlatımı destanın özelliği değildir; bu, lirik şiirin özelliğidir.
Soru 5
Jacques Derrida’nın dekonstrüksiyon (yapıbozum) yaklaşımına göre bir metnin anlamı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A)Yazarın bilinçli niyetinin eksiksiz taşıyıcısı olduğundan, anlam bu niyetle belirlenir ve okur tarafından aynen çözülür.
- B)Çağın üretim ilişkilerinin doğrudan yansıması olduğundan, ekonomik koşullar incelenerek tam olarak ortaya çıkarılır.
- C)Anlam, göstergeler arası gönderimlerle sürekli ertelenir; tek bir merkezde kesin biçimde sabitlenemez.
- D)Dilin gündelik kullanımdan sapma derecesine bağlıdır ve bu sapma metnin değerini tek başına belirler.
- E)Bastırılmış arzuların örtük anlatımıdır; yazarın bilinçdışı yaşantısına inilerek kesin biçimde yorumlanabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Derrida’ya göre anlam, göstergelerin birbirine göndermeleri içinde sürekli ertelenir ve tek bir merkeze oturtulamaz. Diğer şıklar sırasıyla biyografik/niyetçi, Marksist, Rus Biçimci ve psikanalitik yaklaşımları anlatır.