Dil Bilgisi örnek soruları
Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi, geçişsiz bir fiilden türemiş edilgen (kişisiz edilgen) çatılı fiildir?
- A)Yarın sabah erkenden kalkılacak.
- B)Duvarlar geçen yıl boyandı.
- C)Kapı rüzgârdan açıldı.
- D)Mektup dün akşam yazıldı.
- E)Yemekler misafirlerden önce hazırlandı.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
“Kalk-” geçişsiz bir fiildir; -(I)l eki alınca özne almayan kişisiz edilgen oluşur. Diğer cümlelerde edilgen yüklemlerin açık bir öznesi vardır (mektup, kapı, yemekler, duvarlar); bunlar geçişli fiillerden türemiş, özneli edilgen çatılı yüklemlerdir.
Soru 2
“Okuduğum kitap, bana çocukluğumu hatırlattı.” cümlesindeki “okuduğum” sözcüğü için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A)İsim-fiil ekini almıştır ve cümlede özne görevindedir.
- B)Zarf-fiil ekini almıştır ve cümlede zarf tümleci görevindedir.
- C)Sıfat-fiil (ortaç) ekini almıştır ve “kitap” adını niteler.
- D)Çekimli fiildir ve cümlenin yüklemidir.
- E)Ad soylu sözcüktür ve ek fiil almıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
“-dık” eki ile kurulan “okuduğum”, sıfat-fiildir; “kitap” adını niteleyerek ad tamlaması içinde sıfat görevi görür. Cümlenin yüklemi “hatırlattı”dır.
Soru 3
“İçin” edatı aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi kurmuştur?
- A)Sınavı kazanmak için gece gündüz çalıştı.
- B)Bu hediyeyi yalnızca senin için aldım.
- C)Yağmur yağdığı için maç ertelendi.
- D)Bu işi bitirmek için bir hafta yeter.
- E)Kilosu için on lira istedi.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Maçın ertelenmesinin nedeni yağmurdur; “için” burada sebep bildirir. A ve D'de amaç, B'de ilgi/yarar, E'de karşılık (bedel) anlamı vardır.
Soru 4
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi, “yapım eki + çekim eki” sırasıyla ekler alarak oluşturulmuştur?
- A)evlerimizden
- B)gözlüklerim
- C)kitaplarımızda
- D)çocuklarından
- E)defterlerimizde
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
“göz-lük-ler-im” sözcüğünde “-lük” yapım eki, “-ler” ve “-im” çekim ekleridir. Diğer sözcüklerde yalnız çekim ekleri bulunur.
Soru 5
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde isimden fiil yapım eki kullanılmıştır?
- A)yazgı
- B)sulamak
- C)sevgi
- D)gözlük
- E)koşucu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
“su” ismine “-la” eki getirilerek “sula-” fiili türetilmiştir; bu, isimden fiil yapım ekidir. “yazgı” ve “sevgi” fiilden isim, “gözlük” isimden isim, “koşucu” ise fiilden isim (-u) ve isimden isim (-cu) ekleriyle türemiştir.