Soru 1
Propanoik asit ile metanol asit katalizörlüğünde tepkimeye sokulduğunda oluşan esterin IUPAC adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Metil propanoat
- B)Propil etanoat
- C)Metil etanoat
- D)Etil propanoat
- E)Propil metanoat
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Esterleşmede asidin açil kısmı (propanoat) ve alkolün alkil kısmı (metil) birleşir: CH₃CH₂COOCH₃, metil propanoat. Ester adlandırmasında önce alkolden gelen alkil grubu, sonra asitten türeyen "-oat" eki yazılır.
Soru 2
Nitrobenzen, FeBr₃ katalizörlüğünde Br₂ ile tepkimeye sokulduğunda oluşan ana ürün aşağıdakilerden hangisidir?
- A)1-Bromo-2-nitrobenzen
- B)1-Bromo-3-nitrobenzen
- C)1,3-Dibromobenzen
- D)1-Bromo-4-nitrobenzen
- E)Bromobenzen
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Nitro grubu güçlü elektron çekici ve halkayı pasifleştiren bir gruptur; elektrofilik aromatik yer değiştirmede meta yönlendirir. Bu nedenle ana ürün 1-bromo-3-nitrobenzendir (m-bromonitrobenzen).
Soru 3
1-Kloro-2,4-dinitrobenzen, metanolde sodyum metoksit ile tepkimeye sokulduğunda ana ürün 1-metoksi-2,4-dinitrobenzendir. Bu tepkimenin mekanizması ve kolaylığının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A)SN2; aril karbonuna arkadan saldırının mümkün olması ve ayrılan grubun kolayca ayrılması
- B)SN1; aril katyonunun nitro gruplarıyla kararlı olması
- C)Benzin mekanizması; güçlü baz ile HCl eliminasyonu
- D)Elektrofilik aromatik sübstitüsyon; nitro gruplarının halkayı elektrofile karşı aktifleştirmesi
- E)SNAr (katılma–ayrılma); orto/para nitro gruplarının Meisenheimer ara ürününü kararlı kılması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Elektron çekici orto/para nitro grupları, negatif yükü delokalize ederek Meisenheimer kompleksini kararlı kılar ve katılma–ayrılma (SNAr) yolunu kolaylaştırır.
Soru 4
Molekül formülü C₄H₈O₂ olan bir bileşiğin ¹H NMR spektrumunda δ 1,25 (üçlü, 3H), δ 2,05 (tekli, 3H) ve δ 4,12 (dörtlü, 2H) sinyalleri gözlenmektedir. Bu bileşik aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Metil propanoat
- B)1,4-Dioksan
- C)Bütanoik asit
- D)Etil asetat
- E)Propil format
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
δ 4,12'deki dörtlü, oksijene bağlı CH₂'yi (O–CH₂–CH₃), δ 2,05'teki tekli asetil CH₃'ünü gösterir; bu etil asetattır. Metil propanoatta O–CH₃ tekli sinyali δ 3,7 civarında ve CH₂ dörtlüsü δ 2,3 civarındadır; 1,4-dioksan tek sinyal verir.
Soru 5
Naylon-6,6 polimerinin sentezinde kullanılan monomer çifti ve polimerleşme türü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A)Adipik asit ve heksametilendiamin; katılma polimerleşmesi
- B)Tereftalik asit ve etilen glikol; yoğunlaşma polimerleşmesi
- C)Kaprolaktam; halka açılması polimerleşmesi
- D)Akrilonitril ve 1,3-bütadien; katılma polimerleşmesi
- E)Adipik asit ve heksametilendiamin; yoğunlaşma polimerleşmesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Naylon-6,6, iki fonksiyonlu adipik asit ve heksametilendiaminden amit bağları oluşturularak ve su ayrılarak elde edilen yoğunlaşma polimeridir. Kaprolaktam naylon-6'yı, tereftalik asit ve etilen glikol ise PET'i verir.