Soru 1
A + B ⇌ C (hızlı denge, denge sabiti K) ve C → P (yavaş, hız sabiti k₂) basamaklarından oluşan bir mekanizmada, ara ürün C'yi içermeyen ve yalnızca başlangıç maddeleri cinsinden verilen hız ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)r = k₂·K·[A][B]
- B)r = k₂·[A]/(K·[B])
- C)r = k₂·[A]
- D)r = k₂·[A][B]/K
- E)r = k₂·K·[A]/[B]
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Hız belirleyen basamak C → P'dir: r = k₂[C]. Hızlı ön denge K = [C]/([A][B]) olduğundan [C] = K[A][B] yazılır ve r = k₂K[A][B] bulunur.
Soru 2
A + B → ürün tepkimesi için aynı sıcaklıkta yapılan üç deneyin başlangıç hızları aşağıda verilmiştir.
Deney 1: [A] = 0,10 M, [B] = 0,10 M, hız = 2,0·10⁻³ M/s
Deney 2: [A] = 0,20 M, [B] = 0,10 M, hız = 8,0·10⁻³ M/s
Deney 3: [A] = 0,10 M, [B] = 0,20 M, hız = 4,0·10⁻³ M/s
Buna göre [A] = 0,30 M ve [B] = 0,20 M iken başlangıç hızı kaç M/s'dir?
- A)1,2·10⁻²
- B)1,8·10⁻²
- C)2,4·10⁻²
- D)3,6·10⁻²
- E)1,08·10⁻¹
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Deney 1–2'de [A] iki katına çıkınca hız dört katına çıktığından A'ya göre 2. derecedir; Deney 1–3'te [B] iki katına çıkınca hız iki katına çıktığından B'ye göre 1. derecedir. Hız = k[A]²[B], k = 2,0·10⁻³/(0,10²·0,10) = 2,0 M⁻²·s⁻¹'dir. Hız = 2,0·0,30²·0,20 = 3,6·10⁻² M/s bulunur.
Soru 3
Asetik asit için sonsuz seyreltik molar iletkenlik, Kohlrausch bağımsız iyon hareketi yasasından HCl (426), CH3COONa (91,0) ve NaCl (126,5) değerleriyle (S·cm²/mol) hesaplanıyor. Belirli bir derişimde ölçülen Λm = 7,81 S·cm²/mol ise asetik asidin iyonlaşma derecesi yaklaşık kaçtır?
- A)%20
- B)%1,2
- C)%2,0
- D)%0,20
- E)%3,7
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Λ°(CH3COOH) = Λ°(HCl) + Λ°(CH3COONa) − Λ°(NaCl) = 426 + 91,0 − 126,5 = 390,5 S·cm²/mol. α = Λm/Λ° = 7,81/390,5 = 0,020 → %2,0.
Soru 4
298 K'de standart Gibbs serbest enerjisi değişimi ΔG° = −11,4 kJ olan bir tepkimenin denge sabiti yaklaşık kaçtır? (R = 8,314 J/mol·K, ln 10 = 2,303)
- A)10
- B)46
- C)100
- D)1000
- E)10000
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
ΔG° = −RT·ln K ⇒ ln K = 11400/(8,314·298) ≈ 4,60 = 2·2,303. Buradan K ≈ 10² = 100'dür. ΔG° < 0 olduğundan K > 1'dir.
Soru 5
Aynı sıcaklıkta He ve O₂ gazlarının ortalama kare kök (rms) hızlarının oranı, v(He)/v(O₂), kaçtır? (He: 4 g/mol; O₂: 32 g/mol)
- A)0,35
- B)1,41
- C)2,00
- D)2,83
- E)8,00
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
v_rms = √(3RT/M) olduğundan oran = √(M(O₂)/M(He)) = √8 ≈ 2,83'tür. 8,00 mol kütleleri oranını, 2,00 ise Graham yasasında yapılan hatalı bir kökü gösterir.