Kimya Öğretimi (Alan Eğitimi) örnek soruları
Soru 1
Bir öğrenci, "Su kaynarken H₂O molekülleri içindeki H–O bağları kırılır ve su, hidrojen ve oksijen gazlarına dönüşür." demektedir.
Öğretmenin bu kavram yanılgısını gidermek için kullanacağı en uygun etkinlik aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Kaynayan suyun buharını soğutup yeniden suya dönüştürmek ve suyun ayrışması için elektroliz gibi çok daha yüksek enerjili bir işlem gerektiğini karşılaştırmak
- B)Öğrencilere H–O bağ enerjisi değerlerini ezberletmek ve sınavda sormak
- C)Suyun kaynama noktasının deniz seviyesinde 100 °C olduğunu tekrar ettirmek
- D)Yanlış düşünceyi dikkate almadan sonraki konuya geçerek zamanı verimli kullanmak
- E)Moleküller arası kuvvetleri tanımlayan cümleyi defterlerine üç kez yazdırmak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kaynamada molekül içi kovalent bağlar değil, moleküller arası hidrojen bağları ve etkileşimler aşılır. Buharın soğutularak yeniden su elde edilmesi molekülün korunduğunu, ayrışmanın ise ancak elektroliz gibi çok daha yüksek enerjili bir işlemle olduğunu gösterir; kavramsal çelişki yaratan bu etkinlik yanılgıyı çürütür.
Soru 2
Bir öğretmen, öğrencinin kimyasal denge problemi çözümünün altına yalnızca “Yanlış, tekrar çöz.” yazmıştır. Etkili (betimleyici) geri bildirim ilkelerine göre bu dönütü iyileştirmek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
- A)Hatanın hangi adımda ve nedenle oluştuğu belirtilmeli, öğrenciye sonraki adım için ipucu verilmelidir.
- B)Hata, genel bir ifadeyle “dikkatsizlik” olarak yorumlanmalı ve yeni ödev verilmelidir.
- C)Öğrencinin sınıf içindeki sırası belirtilmeli ve diğer öğrencilerle karşılaştırılmalıdır.
- D)Dönüt, öğrencinin kişisel özelliklerine odaklanarak motivasyonunu artıracak biçimde yazılmalıdır.
- E)Dönüt, doğru çözüm anahtarı eklenerek yalnızca puan cetveline bağlı ve kısa bir notla verilmelidir.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Etkili dönüt göreve ve sürece odaklıdır; hatanın yerini ve nedenini belirtir, öğrenciyi bir sonraki adıma yönlendirir.
Soru 3
Öğretmen, 'organik bileşiklerin adlandırılması' ünitesine geçmeden önce öğrencilerin daha önce öğrendiği hidrokarbon bilgisini yeni içerikle ilişkilendiren kısa ve genel bir çerçeve sunuyor. Bu uygulamanın dayandığı yaklaşım ve işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Skinner'ın pekiştirme ilkesi; doğru davranışların ödüllendirilmesini sağlar
- B)Bruner'in keşfederek öğrenme yaklaşımı; öğrencinin kuralı rehbersiz ve kendi başına bulmasını sağlar
- C)Bandura'nın model alma ilkesi; öğretmenin davranışlarının gözlenmesini sağlar
- D)Gagné'nin ödev analizi; ünitenin küçük birimlere ayrılmasını sağlar
- E)Ausubel'in ön örgütleyicileri; yeni bilginin mevcut bilişsel yapıya bağlanmasını kolaylaştırır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Yeni konudan önce verilen, öğrencinin ön bilgisini yeni bilgiyle ilişkilendiren genel çerçeve Ausubel'in 'ön örgütleyici' kavramıdır ve anlamlı öğrenmeyi destekler.
Soru 4
Bir öğrenci, 'Sıcaklığı artırınca tepkimenin aktivasyon enerjisi küçülür; hız bu yüzden artar.' demektedir. Öğretmenin bu düşünceyi bilimsel olarak düzeltmeye yönelik açıklaması aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
- A)Aktivasyon enerjisi sıcaklıkla doğru orantılı olarak artar ve hız, artan çarpışma sıklığı sayesinde yine de yükselir
- B)Sıcaklık artışı, tepkimenin mekanizmasını değiştirerek eşik enerjisini düşürür
- C)Aktivasyon enerjisi sıcaklıkla yaklaşık değişmez; sıcaklık, bu enerjiyi aşan taneciklerin oranını artırır
- D)Sıcaklık artınca çarpışma sayısı değişmez, yalnızca çarpışmaların açısı düzelir
- E)Aktivasyon enerjisi yalnızca ekzotermik tepkimelerde sıcaklıkla azalır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Eşik enerjisi sıcaklığa bağlı değildir (katalizör eklenmediği sürece); sıcaklık, Maxwell–Boltzmann dağılımında bu enerjiyi aşan taneciklerin oranını ve çarpışma sıklığını artırarak hızı yükseltir.
Soru 5
Beşli Likert tipi bir kimya tutum ölçeğinde (1: Kesinlikle katılmıyorum … 5: Kesinlikle katılıyorum) olumsuz bir madde olan “Kimya dersinde kendimi sıkılmış hissederim.” ifadesine bir öğrenci 2 (Katılmıyorum) yanıtı vermiştir. Olumlu tutum puanı hesaplanırken bu maddeden öğrenciye kaç puan verilmelidir?
- A)1
- B)2
- C)3
- D)4
- E)5
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Olumsuz maddeler ters kodlanır: 6 − 2 = 4. “Katılmıyorum” yanıtı kimya dersine yönelik olumlu tutumu gösterir.