Fizik Öğretimi (Alan Eğitimi) örnek soruları
Soru 1
Hestenes'in Modelleme Öğretimi (Modeling Instruction) yaklaşımında "model dağıtımı (uygulama)" aşamasında öğrencilerin yaptığı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Öğretmenin tahtada tanıttığı modeli not alıp ezberlerler.
- B)Modelin dayandığı kuramın tarihçesini araştırıp rapor yazarlar.
- C)Model için yalnızca tek bir sayısal problem çözerler.
- D)Laboratuvar verilerini ilk kez toplayıp grafiğe dökerek modeli oluştururlar.
- E)Geliştirdikleri modeli yeni ve farklı durumlara uygulayarak sınar ve kapsamını genişletirler.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Modelleme döngüsünde önce model, paradigma laboratuvarı ve tartışmayla geliştirilir; ardından dağıtım aşamasında yeni problemlerde kullanılır, sınanır ve sınırları belirlenir.
Soru 2
Bir öğrenci basit bir sarkacın periyodunu dört kez ölçmüş ve 2,0 s; 2,2 s; 2,1 s; 2,3 s değerlerini bulmuştur. Ortalamanın standart hatası yaklaşık kaç saniyedir? (Örneklem standart sapması için n − 1 kullanılacaktır.)
- A)0,056 s
- B)0,065 s
- C)0,112 s
- D)0,129 s
- E)0,15 s
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Ortalama 2,15 s'dir. Örneklem standart sapması s = √(0,05/3) ≈ 0,129 s'dir. Ortalamanın standart hatası s/√n = 0,129/2 ≈ 0,065 s'dir; 0,129 değeri ise standart sapmadır.
Soru 3
Öğrenciler, kenar uzunluğu ölçümü L = 2,50 ± 0,05 cm olan kare biçimli bir levhanın alanını hesaplıyor. Ölçüm belirsizliğinin yayılımı dikkate alındığında alan değeri (cm² cinsinden) aşağıdakilerden hangisidir?
- A)6,25 ± 0,0025
- B)6,25 ± 0,05
- C)6,25 ± 0,10
- D)6,25 ± 0,25
- E)6,25 ± 0,50
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
A = L² olduğundan bağıl belirsizlik iki katına çıkar: ΔA/A = 2·ΔL/L = 2·(0,05/2,50) = 0,04 ve ΔA = 0,04·6,25 = 0,25 cm²'dir. 0,05 değeri ΔL'nin doğrudan alınmasıdır.
Soru 4
Bir öğrenci, ohmik olmayan bir elemanın akım–gerilim verilerini içeren tabloyu inceleyip gerilim arttıkça V/I oranının değiştiğini fark ederek elemanın ohmik olmadığını gerekçelendiriyor. Bu öğrenme çıktısı yenilenmiş Bloom taksonomisindeki hangi basamağa en uygundur?
- A)Uygulama
- B)Anlama
- C)Yaratma
- D)Analiz etme
- E)Hatırlama
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Verilerdeki örüntüyü parçalarına ayırıp ilişkileri belirleyerek bir sonuca varmak, analiz etme basamağıdır. Bilinen bir yöntemi yalnızca verilen duruma uygulamak ise uygulama basamağı olurdu.
Soru 5
Bir öğrenci, hareket hâlindeki bir tırın ön camına çarpan böceğin tıra uyguladığı kuvvetin, tırın böceğe uyguladığı kuvvetten çok daha küçük olduğunu savunmaktadır. Bu yanılgıyı gidermek isteyen bir fizik öğretmeninin vermesi gereken bilimsel açıklama aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Eşit büyüklükteki kuvvetler aynı cisme etki ettiği için birbirini dengeler ve hiçbir cisim ivmelenmez
- B)Tırın hızı çok büyük olduğundan etki–tepki yasası bu tür çarpışmalar için geçerli değildir
- C)Büyük kütleli cisim, çarpışma anında küçük kütleli cisme her zaman daha büyük kuvvet uygular; bu nedenle böcek ezilir
- D)Kuvvetler eşit olsa da yalnızca böceğe etki eden kuvvet iş yaptığı için böcek hasar görür
- E)Çarpışma boyunca iki cisim birbirine eşit büyüklükte, zıt yönlü kuvvet uygular; böceğin ivmesinin çok büyük olması kütlesinin küçüklüğünden kaynaklanır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Newton'un üçüncü yasası kütle ve hızdan bağımsız olarak geçerlidir; kuvvetler farklı cisimlere etki ettiğinden birbirini dengelemez. Aynı büyüklükteki kuvvet, küçük kütleli böcekte çok büyük ivme (a = F/m) oluşturur. Yanılgı, kuvvet ile etkiyi (hasar, ivme) karıştırmaktan doğar.