Uluslararası İlişkiler Kuramları örnek soruları
Soru 1
Gramsci'den esinlenen Neo-Gramscici yaklaşımda 'hegemonya' kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- A)Bir devletin askerî üstünlüğü sayesinde diğer devletleri doğrudan zorla yönetmesini; rıza üretimi bu süreçte hiçbir rol oynamaz.
- B)Egemen sınıfın liderliğini yalnızca zorla değil, ideolojik ve kültürel yollarla rıza üreterek sürdürmesini.
- C)Tek bir devletin uluslararası ekonomik düzenin kurallarını koyup kamusal mal sağlamasını.
- D)Merkez ülkelerin çevre ülkelerden sürekli değer aktarımı yoluyla üstünlük sağlamasını.
- E)Bir devletin, güç dengesini bozacak rakibin ortaya çıkmasını engellemek için kurduğu geçici ittifakları.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Gramsci hegemonyayı zor ile rızanın birleşimi olarak tanımlar; Cox bu fikri dünya düzenine uyarlamıştır.
Soru 2
Krasner'in uluslararası rejim tanımında 'haklar ve yükümlülükler cinsinden tanımlanmış davranış standartları' aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Normlar
- B)İlkeler
- C)Kurallar
- D)Karar alma usulleri
- E)Yaptırım mekanizmaları
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Krasner'e göre rejimin dört bileşeni vardır: ilkeler (olgu, nedensellik ve doğruluk inançları), normlar (hak ve yükümlülükler cinsinden davranış standartları), kurallar (eylem için özgül buyruk ve yasaklar) ve karar alma usulleri (ortak tercihlerin yapılması ve uygulanması için yerleşik pratikler).
Soru 3
UNDP'nin 1994 tarihli İnsani Gelişme Raporu ile gündeme gelen 'insani güvenlik' yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Güvenliği yalnızca devletin toprak bütünlüğü ve askerî kapasitesiyle tanımlar
- B)Güvenliğin referans nesnesini devletten bireye kaydırır ve korku ile yoksunluktan özgürlüğü vurgular
- C)Devlet egemenliğinin hiçbir koşulda dış müdahaleye konu olamayacağını ilke edinir
- D)Güvenlik tehditlerini yalnızca devletlerarası savaşlarla sınırlar
- E)Güvenliği salt ekonomik büyüme göstergeleriyle ölçülebilen, devletlerin gelir düzeyine bağlı bir kavram olarak görür
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
İnsani güvenlik yaklaşımı, güvenlik analizinin merkezine devleti değil bireyleri koyar; gıda, sağlık, çevre, kişisel ve siyasal güvenlik gibi boyutları kapsar. Geleneksel devlet merkezli güvenlik anlayışının dar kapsamını eleştirir.
Soru 4
Uluslararası sistemden gelen baskıları dış politikanın temel belirleyicisi olarak kabul eden, ancak bu baskıların liderlerin algıları, devletin toplumdan kaynak çekme kapasitesi ve iç siyasal yapılar gibi birim düzeyindeki ara değişkenlerden süzülerek dış politika kararlarına yansıdığını ileri süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yapısal realizm
- B)Liberal kurumsalcılık
- C)Eleştirel kuram
- D)Dünya sistemleri kuramı
- E)Neoklasik realizm
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Neoklasik realizm, yapısal realizmin sistem düzeyi vurgusunu korur fakat iç değişkenleri ara değişken olarak modele ekler. Yapısal realizm bir dış politika kuramı olma iddiası taşımaz ve birim düzeyi değişkenleri dışarıda bırakır.
Soru 5
İngiliz Okulu içindeki 'çoğulcu' (pluralist) ve 'dayanışmacı' (solidarist) kanatlar arasındaki ayrım aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A)Çoğulcular devletler toplumunun egemenlik ve müdahale etmeme gibi asgari kurallarla yetinmesini savunur; dayanışmacılar insan hakları gibi ortak değerlerin merkezî olabileceğini ve insani müdahaleyi meşrulaştırabileceğini savunur.
- B)Çoğulcular devletler toplumunun varlığını reddeder; dayanışmacılar yalnızca devletler sistemini kabul eder.
- C)Çoğulcular dünya devleti kurulmasını savunur; dayanışmacılar ise güç dengesinin yeterli olduğunu söyler.
- D)Çoğulcular insan haklarını uluslararası toplumun merkezî değeri sayar; dayanışmacılar ise egemenlik ve müdahale etmeme ilkesinde ısrar eder ve bu nedenle çoğulcular, insani müdahaleyi egemenliğin mutlak biçimde üstünde ahlaki bir yükümlülük sayar.
- E)İki kanat arasındaki tek fark, çoğulcuların yalnızca ekonomik, dayanışmacıların ise yalnızca askerî konulara odaklanmasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Çoğulcular asgari kurallara, dayanışmacılar ise ortak değerlerin güçlenmesine vurgu yapar.