Soru 1
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne bağlı olarak 1997'de kabul edilen ve yalnızca Ek-I'de yer alan sanayileşmiş ülkelere sayısal olarak bağlayıcı sera gazı azaltım yükümlülüğü getiren, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için emisyon ticareti gibi esneklik mekanizmaları öngören belge aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Kyoto Protokolü
- B)Stockholm Bildirgesi
- C)Montreal Protokolü
- D)Paris Anlaşması
- E)Rio Deklarasyonu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kyoto Protokolü gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında keskin bir ayrım yaparak bağlayıcı hedefleri yalnızca Ek-I ülkelerine yüklemiş, emisyon ticareti, ortak yürütme ve temiz kalkınma mekanizmalarını getirmiştir. Montreal Protokolü ozon tabakasıyla ilgilidir.
Soru 3
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1983 tarihli 541 sayılı kararıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)KKTC'nin bağımsızlığını tanıyarak ona BM'de gözlemci statüsü vermiştir
- B)Kıbrıs'ta BM Barış Gücü'nün kurulmasını öngörmüştür
- C)Kıbrıs'ın iki bölgeli ve iki toplumlu federasyon olarak yeniden kurulmasını bağlayıcı biçimde düzenlemiştir
- D)Kıbrıs'ın kuzeyinde ilan edilen KKTC'yi hukuken geçersiz saymış ve ilanın geri alınmasını istemiştir
- E)Türkiye'ye Kıbrıs'tan askerî varlığını sonlandırması için süre vermiştir
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Konsey, 541 sayılı kararla KKTC'nin bağımsızlık ilanını hukuken geçersiz saymış ve ilanın geri alınmasını istemiştir. Kıbrıs'taki BM Barış Gücü ise 1964'te kurulmuştur.
Soru 4
1994 tarihli Budapeşte Memorandumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Ukrayna'nın NATO'ya tam üye olmasını ve toprak bütünlüğünün NATO güvencesine alınmasını öngörmüştür
- B)Kırım'ın Rusya'ya devredilmesini öngörmüştür
- C)Rusya'ya Karadeniz Filosu için Kırım'da uzun süreli üs hakkı tanıyıp Ukrayna'nın Kırım üzerindeki egemenliğini sınırlamıştır
- D)Ukrayna'nın Bağımsız Devletler Topluluğu'ndan ayrılmasını ve Avrupa Birliği'ne katılım sürecini düzenlemiştir
- E)Ukrayna'nın nükleer silahlardan vazgeçip NPT'ye katılması karşılığında bağımsızlık ve mevcut sınırlara saygı güvencesi verilmiştir
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Memorandumda ABD, Rusya ve Birleşik Krallık, Ukrayna'nın nükleer silahsız devlet olarak NPT'ye katılması karşılığında bağımsızlığına ve mevcut sınırlarına saygı göstereceklerini belirtmiştir.
Soru 5
NATO Siber Savunma Mükemmeliyet Merkezi'nin koordinasyonunda hazırlanan Tallinn El Kitabı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)NATO üyelerine siber saldırı hâlinde otomatik karşılık verme zorunluluğu getiren bir protokoldür
- B)Avrupa Konseyi'nin 2001'de imzaya açtığı ve devletleri bağlayan siber suçlar sözleşmesidir
- C)Siber uzayı insanlığın ortak mirası ilan eden ve BM Güvenlik Konseyi'nin kabul ettiği ve ihlali hâlinde yaptırım öngören bir karardır
- D)Uluslararası hukukun siber operasyonlara uygulanışını uzman görüşüyle ortaya koyan, bağlayıcı olmayan bir çalışmadır
- E)Siber saldırıları yasaklayan ve BM Genel Kurulu'nca kabul edilmiş bağlayıcı bir uluslararası sözleşmedir
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Tallinn El Kitabı, uluslararası hukuk uzmanlarının hazırladığı yol gösterici bir doküman olup devletler için bağlayıcı bir antlaşma değildir.