Siyaset Bilimi örnek soruları
Soru 1
Bir siyasal parti, farklı toplumsal grupların birbirinden değişik taleplerini ortak bir program altında birleştirerek hükûmet politikasına dönüştürmeye çalışmaktadır. Almond ve Powell'ın siyasal sistem işlevleri sınıflamasına göre bu faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Çıkar ifade etme
- B)Çıkar bütünleştirme (toplulaştırma)
- C)Siyasal sosyalleşme
- D)Siyasal iletişim
- E)Kural koyma
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Taleplerin birleştirilip genel bir programa dönüştürülmesi çıkar bütünleştirmedir; çıkar gruplarının asıl işlevi ise taleplerin ifade edilmesidir.
Soru 2
Bir seçimde partilerin oy oranları A %40, B %30, C %20 ve D %10'dur.
Laakso-Taagepera "etkin parti sayısı" ölçütüne (N = 1 / Σp²) göre bu seçimde etkin parti sayısı yaklaşık kaçtır?
- A)4,00
- B)2,50
- C)3,00
- D)3,33
- E)4,50
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Σp² = 0,16 + 0,09 + 0,04 + 0,01 = 0,30 olduğundan N = 1/0,30 ≈ 3,33'tür. Parti sayısı dört olduğu hâlde oy dağılımı eşit olmadığı için etkin sayı dörtten küçüktür.
Soru 3
John Stuart Mill'in "Özgürlük Üzerine" adlı eserinde ortaya koyduğu "zarar ilkesi"ne göre bir toplum, bireyin davranışına hangi durumda meşru biçimde müdahale edebilir?
- A)Davranış hükûmetin siyasal tercihleriyle uyuşmuyorsa
- B)Davranış başkalarına zarar verme tehlikesi taşıyorsa
- C)Davranış çoğunluğun ahlak anlayışıyla çelişiyorsa
- D)Davranış toplumda alışılmamış bir yaşam biçimi yansıtıyorsa
- E)Davranış bireyin kendisine zarar verecek nitelikteyse
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Mill'e göre güç, uygar bir toplumun bir üyesine karşı ancak başkalarına zarar vermesini önlemek için meşru olarak kullanılabilir; kişinin kendi iyiliği ya da çoğunluğun ahlakı müdahale gerekçesi değildir.
Soru 4
Almanya'da seçmenlerin hem seçim çevresindeki adaya hem de parti listesine oy verdiği ve sandalye dağılımında esas olarak parti listesi oylarının dikkate alındığı seçim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Karma orantılı sistem
- B)İki turlu mutlak çoğunluk sistemi
- C)Tek devredilebilir oy (STV) sistemi
- D)Tek turlu nispi çoğunluk sistemi
- E)Bölgesel çoğunluk ve baraj sistemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Almanya'da seçmenin iki oyu vardır; sandalyeler esas olarak ikinci (liste) oya göre orantılı dağıtılır, birinci oy ise bölge adaylarının belirlenmesini sağlar. Bu nedenle sistem kişiselleştirilmiş orantılı veya karma olarak adlandırılır.
Soru 5
Seçmenin oy tercihini mesleği, dini, yerleşim yeri ve sosyal çevresi gibi toplumsal aidiyetleriyle açıklayan oy verme davranışı yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Sosyolojik (Columbia) yaklaşım
- B)Medya etkisi yaklaşımı
- C)Rasyonel seçim yaklaşımı
- D)Konjonktürel ekonomik oy verme yaklaşımı
- E)Kişilik özelliği yaklaşımı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Lazarsfeld ve arkadaşlarının Columbia Okulu, oy tercihini sosyal grup üyeliği ve çevresel etkileşimle açıklar; rasyonel seçim ise çıkar hesabına dayanır.