Beşeri ve Ekonomik Coğrafya örnek soruları
Soru 1
Kentlerin ulaşım hatları boyunca dilim dilim (sektörler hâlinde) gelişmesini, aynı gelir ve işlev özelliklerine sahip alanların kentin merkezinden dışarıya doğru çizgisel biçimde uzanmasıyla açıklayan model aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Hoyt'un sektör modeli
- B)Burgess'in eşmerkezli halkalar modeli
- C)Harris ve Ullman'ın çok çekirdekli modeli
- D)Christaller'in merkezî yerler kuramı
- E)Von Thünen'in tarımsal arazi kullanımı modeli
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Hoyt'un sektör modelinde kent alanları ulaşım hatları boyunca dilimler hâlinde gelişir.
Soru 2
Bir yeniliğin (örneğin yeni bir tarım tekniğinin ya da modanın) önce büyük kentlere ulaşıp oradan kademeli olarak daha küçük yerleşmelere yayılması, kültürel yayılma türlerinden hangisine örnektir?
- A)Hiyerarşik yayılma
- B)Rastlantısal yayılma
- C)Göçle yer değiştirme yoluyla yayılma
- D)Ters yönlü yayılma
- E)Komşuluk (genişleme) yayılması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Yeniliğin kentlerin büyüklük sırasına göre yayılması hiyerarşik yayılmadır; komşuluk yayılmasında ise yenilik yakın çevreye doğru yayılır.
Soru 3
Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerinde göllerin asitlenmesine ve orman örtüsünün zarar görmesine neden olan asit yağmurlarının oluşumunda en etkili faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Ozon tabakasının incelmesi nedeniyle ultraviyole ışınların artması
- B)Atmosferdeki su buharının sıcaklık artışıyla azalması
- C)Yağmur ormanlarının yoğun fotosentez yapması
- D)Volkanik küllerin okyanuslara karışması
- E)Fosil yakıt yanmasıyla atmosfere karışan kükürt ve azot oksitler
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Termik santrallerin, sanayinin ve taşıtların yaydığı SO2 ve NOx gazları atmosferde asitleşerek yağışla yeryüzüne iner.
Soru 4
Christaller'in merkezî yerler kuramında bir mal veya hizmetin sunulabilmesi için gerekli olan en az müşteri (nüfus) miktarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Menzil
- B)Hinterlant
- C)Aglomerasyon
- D)Eşik
- E)Primat kent
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Eşik, bir hizmetin karlı olarak sunulabilmesi için gereken en az talebi ifade eder. Menzil, tüketicinin bir hizmet için gitmeyi göze aldığı en uzak mesafedir; aglomerasyon yığılma ekonomisidir.
Soru 5
Bir ülkenin en büyük şehrinin nüfusunun ikinci büyük şehrin nüfusunun birkaç katı olması ve ülkenin siyasi, ekonomik ve kültürel yaşamında baskın bir rol oynaması durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Uydu kent
- B)Primat kent
- C)Megalopolis
- D)Konurbasyon
- E)Yeni kent
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Mark Jefferson'ın tanımladığı primat kent, ülkenin kentsel sisteminde orantısız biçimde büyük ve baskın olan kenttir. Konurbasyon kentlerin birleşerek oluşturduğu kent kümesi, megalopolis ise birbirine bağlanmış metropoller dizisidir.