1982 Anayasası Temel İlkeleri, Hak ve Özgürlükler örnek soruları
Soru 1
Kişiye devletten olumlu bir edim, hizmet veya yardım isteme imkânı tanıyan sosyal ve ekonomik haklar, statü teorisine göre hangi grupta yer alır?
- A)Pozitif statü hakları (isteme hakları)
- B)Aktif statü hakları (katılma hakları)
- C)Negatif statü hakları (koruyucu haklar)
- D)Pasif statü (ödevler)
- E)Mutlak statü hakları
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Sosyal ve ekonomik haklar, devletten bir hizmet veya edim isteme imkânı verdiğinden pozitif statü (isteme) haklarıdır. Kişi hakları negatif statü, siyasi haklar ise aktif statü hakları olarak sınıflandırılır.
Soru 2
1982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangileri oy kullanamaz?
I. Silah altındaki er ve erbaşlar
II. Askerî öğrenciler
III. Taksirli suçtan hükümlü olarak ceza infaz kurumunda bulunanlar
IV. Tutuklu olarak ceza infaz kurumunda bulunanlar
- A)Yalnız I
- B)I ve II
- C)I, II ve III
- D)II, III ve IV
- E)I, II, III ve IV
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Anayasa'nın 67. maddesine göre silah altındaki er ve erbaşlar, askerî öğrenciler ile taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç ceza infaz kurumlarındaki hükümlüler oy kullanamaz. Taksirli suç hükümlüleri ve henüz hüküm giymemiş tutuklular oy kullanabilir.
Soru 3
1982 Anayasası'na göre memurlar ve diğer kamu görevlilerinin toplu sözleşme görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması hâlinde, kararları kesin ve toplu sözleşme hükmünde olan hangi kurula başvurulur?
- A)Yüksek Hakem Kurulu
- B)Ekonomik ve Sosyal Konsey
- C)Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu
- D)Kamu Görevlileri Hakem Kurulu
- E)Devlet Personel Kurulu
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Anayasa'ya göre kamu görevlilerinin toplu sözleşme uyuşmazlığında Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulur; kurul kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. Yüksek Hakem Kurulu işçilere ilişkin toplu iş uyuşmazlıklarında görev yapar.
Soru 4
1982 Anayasası'nda yer alan 'Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir.' hükmü aşağıdaki haklardan hangisiyle doğrudan ilgilidir?
- A)Dinlenme hakkı
- B)Ücrette adalet sağlanması
- C)Sosyal güvenlik hakkı
- D)Sendika kurma hakkı
- E)Toplu iş sözleşmesi hakkı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Hüküm, 'Çalışma şartları ve dinlenme hakkı' başlıklı maddede yer alır; Anayasa'ya göre dinlenmek çalışanların hakkıdır ve ücretli tatil ile izin bu hakkın güvencesidir.
Soru 5
1982 Anayasası'na göre siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunu denetleyen organ aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
- B)Sayıştay
- C)Yüksek Seçim Kurulu
- D)Anayasa Mahkemesi
- E)Hazine ve Maliye Bakanlığı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Siyasi partilerin mali denetimini Anayasa Mahkemesi yapar; Mahkeme bu denetimde Sayıştaydan yardım alır ve verdiği kararlar kesindir.