Türk-İslam Tarihi örnek soruları
Soru 1
'el-Medînetü'l-Fâzıla' adlı eseriyle ideal devlet kuramını geliştiren ve Aristoteles'ten sonra 'İkinci Öğretmen' unvanıyla anılan Türk-İslam filozofu kimdir?
- A)İbn Sina
- B)Farabi
- C)Biruni
- D)Harezmî
- E)Ömer Hayyam
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
İdeal devlet kuramını işleyen ve 'Muallim-i Sani' unvanıyla anılan düşünür Farabi'dir.
Soru 2
Emevi halifesi Muaviye'nin oğlu Yezid'i kendisinden sonra halife olarak belirlemesi, İslam devlet yönetiminde aşağıdaki değişimlerden hangisine yol açmıştır?
- A)Halife seçiminde ehl-i hal ve akd ilkesinin kesin ve bağlayıcı hâle gelmesi
- B)Halifeliğin seçim usulünden çıkıp babadan oğula geçen saltanata dönüşmesi
- C)Şura sisteminin devletin temel karar organı hâline gelmesi ve halifenin yetkilerinin sınırlanması
- D)Halifeliğin Abbasi ailesine geçmesi ve başkentin Bağdat'a taşınması
- E)Arap olmayan Müslümanlara (mevali) siyasi eşitlik tanınması ve vergi ayrımının kaldırılması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Muaviye'nin Yezid'i veliaht göstermesiyle halifelik, seçimle değil hanedan içinde babadan oğula geçen saltanat niteliği kazanmıştır.
Soru 3
Hz. Ömer döneminde Basra, Kufe ve Fustat gibi şehirlerin kurulmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Medine'yi korumak amacıyla çevresine yeni kaleler, hendekler ve surlar inşa etmek ve ordu kurmak
- B)Hicaz'ın nüfus yoğunluğunu azaltmak ve kıtlığı önlemek
- C)Yabancı misyonerlerin faaliyetlerini engellemek ve gayrimüslimleri kontrol etmek
- D)Ticareti Bizans'a karşı geliştirmek ve yeni pazarlar oluşturmak
- E)Fethedilen bölgelerde Arap askerlerini yerli halktan ayrı yerleştirip kontrolü sağlamak
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Amsar adı verilen garnizon şehirleri, fetihlerin devamı ve kontrolü için askerî merkezler olarak kuruldu.
Soru 4
Büyük Selçuklu Devleti'nde şehzadelerin eğitimi ve yönetim deneyimi kazanmaları için görevlendirilen devlet adamlarına atabey denirdi. Merkezî otorite zayıfladığında bazı atabeyler görev yaptıkları bölgelerde bağımsız yönetimler kurmuştur.
Bu gelişme aşağıdaki devletlerden hangisinin ortaya çıkışıyla ilgilidir?
- A)Karahanlılar
- B)Eyyubîler
- C)Zengiler
- D)Gazneliler
- E)Memlükler
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Zengiler, Musul-Halep çevresinde atabeylikle yönetime gelen Zengi tarafından kurulan bir atabeylik devletidir. Diğer seçeneklerdeki devletler atabeylik yoluyla kurulmamıştır.
Soru 5
Cengiz Han'a karşı yenilen Harezmşah Devleti'nin son hükümdarı Celâleddin Mengübirti için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A)Büyük Selçuklu tahtına geçerek Bağdat'ı başkent yapmış ve halifeyi korumuştur.
- B)Moğollara karşı direnmiş, Anadolu'da Selçuklu ve Eyyubi güçleriyle de çarpışmıştır.
- C)Memlüklerle birlikte Ayn Calut'ta Moğolları yenerek Suriye'yi kurtarmıştır.
- D)Gazne'yi başkent yaparak Hindistan'ı baştan sona fethetmiş ve Delhi'de hüküm sürmüştür.
- E)Moğollarla ittifak kurarak Abbasi halifeliğini yıkmış ve Bağdat'a hâkim olmuştur.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Mengübirti, Harezmşah Devleti'nin yıkılışından sonra da Moğollara karşı direnmiş; Anadolu'ya girerek Yassıçemen'de Selçuklu ve Eyyubi güçleriyle karşılaşmıştır.