Soru 1
Farsça kaleme alınmış ilk sistematik tasavvuf eseri kabul edilen kitap ve müellifi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Hücvîrî – Keşfü'l-mahcûb
- B)Ebû Tâlib el-Mekkî – Kûtü'l-kulûb
- C)Kuşeyrî – er-Risâle
- D)Serrâc – el-Lüma'
- E)Kelâbâzî – et-Taarruf
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Keşfü'l-mahcûb, Hücvîrî'nin Farsça yazdığı ilk sistematik tasavvuf eseridir. Seçeneklerdeki diğer klasik tasavvuf eserleri Arapça kaleme alınmıştır.
Soru 2
Tasavvufta sekr (manevi sarhoşluk) yerine sahv (ayıklık) hâlini esas alan, tasavvufu Kitap ve Sünnet çerçevesinde temellendirmesiyle "seyyidü't-tâife" diye anılan sûfî kimdir?
- A)Cüneyd-i Bağdâdî
- B)Şiblî
- C)Zünnûn-i Mısrî
- D)Hallâc-ı Mansûr
- E)Bâyezîd-i Bistâmî
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Sahv ekolünün temsilcisi ve "tâifenin efendisi" unvanıyla anılan sûfî Cüneyd-i Bağdâdî'dir. Bâyezîd-i Bistâmî sekr anlayışının öncüsü olarak bilinir; Hallâc ve Şiblî de coşkun hâlleriyle tanınır.
Soru 3
Aşağıdaki eserlerden hangisi, müellifinin şüphe dönemini ve farklı bilgi yollarını inceledikten sonra tasavvufa yönelişini anlattığı otobiyografik bir eserdir?
- A)Sühreverdî – Avârifü'l-maârif
- B)İbnü'l-Arabî – Fusûsü'l-hikem
- C)Mevlânâ – Mesnevî
- D)Gazzâlî – Tehâfütü'l-felâsife
- E)Gazzâlî – el-Munkız mine'd-dalâl
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
el-Munkız mine'd-dalâl, Gazzâlî'nin kelam, felsefe ve Bâtıniyye'yi inceledikten sonra hakikati tasavvufta bulduğunu anlattığı eserdir. Tehâfüt filozofların eleştirisi, Avârif tasavvuf adabı, Fusûs vahdet-i vücûd anlayışının temel metnidir.
Soru 4
Sûfîlere göre kulun kendi çabasıyla elde edemediği, Allah'ın bir lütfu olarak kalbe gelen ve kalıcı olmayan manevi duruma ne ad verilir?
- A)Hâl
- B)Mücâhede
- C)Makam
- D)Seyr u sülûk
- E)Riyâzet
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Hâl vehbîdir ve geçicidir; makam ise kulun çabasıyla (kesbî) ulaşılan ve kalıcı olan manevi mertebedir. Mücâhede ve riyâzet nefisle mücadele ve disiplin, seyr u sülûk ise manevi yolculuğun bütünüdür.